●   Bản rời    

Tết Ở Đình Bảng Xưa (Nguyễn Khôi)

TẾT Ở ĐÌNH BẢNG XƯA

Nguyễn Khôi

https://sachhiem.net/VANHOC/NgKhoi01.php

16 tháng 2, 2010

làng Đình Bảng

Ấy là vào thời trước năm 1945...

Sắp đến tết, bọn trẻ con chúng tôi thích lắm, cứ ngóng đợi từng ngày:

Thích tết là vì được nghỉ học, tha hồ chạy nhảy vui đùa không bị ai trông nom đe nẹt.

Thích tết vì được Mẹ may cho quần áo mới, được theo Mẹ về chúc tết bên ngoại và chắc mẩm là được ông bà ngoại, .các dì các cậu "mừng tuổi thằng Cò" những đồng xu đồng kẽm xâu đầy nặng trĩu 2 đầu giải rút quần, còn những đồng hào bằng kền thì phải buộc thắt nút trong một miềng lụa giấu nhờ vào trong cạp váy hay hầu bao của Mẹ.Tiền xu thì để đánh đáo, ăn quà dần và mua quà cho em, mua bánh đa cho ông nội nhắm rượu;. tiền hào thì để mua giấy bút mực đi học.

Thích tết nữa là vì sáng mùng một, ăn mặc chỉnh tề, sau một tràng pháo chuột khai xuân nổ đì đẹt, khói mù ở giữa sân, tôi theo Thầy tôi - 2 bố con lên nhà trên thắp hương trên bàn thờ lễ gia tiên (mà bàn thờ bao giờ cũng hướng ra đường) rồi xuống nhà ngang chúc tết ông bà nội...xong, Thầy tôi bưng mâm cỗ, tôi xách cút rượu lũn cũn chạy theo lên đền Đô dâng "ngự thiện" cúng các bậc tiên Vương (8 vị Vua nhà Lý) .

Ở nhà...ông nội tôi, sau mấy tuần trà, ông dạo bước trước hiên nhà ngắm dò lan, dò huệ, dò thủy tiên, trông chậu quất, gốc đào mà Bác trưởng mua từ Hà Nội về biếu ông từ hôm 23 tháng chạp. Khi con yểng kêu lên "nhà có khách" là bố con tôi đã đi lễ về. Mâm cỗ dược Thầy tôi hạ xuống đúng cái vòng tròn giữa chiếu cạp điều trải trên phản gỗ.

Bà nội tôi đi lấy thêm mấy thứ đồ ăn, chai rượu Làng Vân do bác rể gửi tết...Vào mâm, ông nội tôi ngồi trên đúng vị trí số 1, số 2 bên phải là Thầy tôi, rồi tới tôi, bà nội ngồi bên trái phía ngoài đầu nồi.Thầy tôi rót rượu mời ông bà rồi mới rót cho mình. Ông tôi nâng chén chúc bà và các con cháu một năm mới mọi điều tốt lành, hanh thông...Riêng thằng Cò-cháu nội (con của con trai út), ngồi cạnh ông đây thì được"hớp" theo ông một ngụm rượu cay, thơm ngào ngạt bừng nóng cả mặt. Ông tôi trân trọng xem (bói) đôi chân gà, đồng thời giảng giải cho Thầy tôi thế nào là "cát", "hung", là "xái"...và hứng khởi ngâm một câu thơ chữ Hán

"tiền lộ định tri thiên hữu nhãn"...

rồi rung đùi cùng cả nhà nâng chén mừng xuân mới.

Tết ở Đình Bảng xưa nay không phải là tết để ăn (vì cả năm trong làng có trên 200 ngày cỗ đám khao vọng linh đình.Sự ăn uống của dân làng hàng ngày cơm thịt cá giò chả là chuyện thường) .Tết ở Đình Bảng là tết thăm viếng, đi lễ cầu may, cầu tài lộc...Dân Đình Bảng, phải có đến non nửa là đi buôn bán kinh doanh lập nghiệp khăp nơi (kể cả sang Âu Mỹ...) Gia đình và Tổ quốc là rất thiêng liêng...Do vậy, tết là dịp về thăm quê, lễ các Vua nhà Lý.Người Đình Bảng xưa, ngày tết gặp nhau, câu cửa miệng là chào rồi chúc : năm mới...làm ăn phát tài bằng mười năm ngoái. Trời ren rét, nhưng không khí thì đầm ấm vui vẻ...

Ăn tết ở Đình Bảng ngoài các món cổ truyền: giò, nem, ninh, mọc, thịt gà lá chanh, cá chép kho khô, chân giò nấu măng, thịt quấn (mỡ) , dưa hành...Phong phú nhất là các món bánh: xu xuê, bánh gio, bánh chưng, bánh gai, bánh mật...rồi chè lam, kẹo lạc, xôi vò chè đường, chè kho, hạt dưa, các loại mứt ...tùy đối tượng khách đến chúc tết mà gia chủ bày ra tiếp.

Về sinh hoạt văn hóa: ban ngày ở bãi sân đình, sân chùa có đánh đu, đánh cờ người, chọi gà, kéo co, đá cầu..có múa rối trên hồ bán nguyệt ở cửa đền Đô, .tối có hát tuồng, chèo, diễn kịch ở rạp, sân đình đông vui không khác gì ngày hội -thật là vui như tết là vậy...

 

Nguyễn Khôi

 

Các bài cùng tác giả


 ▪ Tết Ở Đình Bảng Xưa - Nguyễn Khôi

Chiếu Dời Đô Và Bài Ngự Chế Bi Ký - Nguyễn Khôi

Vạn Hạnh và Lý Công Uẩn - Nguyễn Khôi

Sơn La Ký Sự - 2 - Nguyễn Khôi

Sơn La Ký Sự - 3 - Nguyễn Khôi

Sơn La Ký Sự - Kỳ 1 - Nguyễn Khôi

Sơn La Ký Sự - 4 - Nguyễn Khôi


▪ ▪

Trang Văn Học




Đó đây


2026-06-30 - Giáo hội CG xóa sạch hồ sơ lịch sử về linh mục Trương Bửu Diệp - Vatican đã ấn định ngày 2 tháng 7 là ngày phong chân phước cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp – một linh mục người Việt Nam đã qua đời vào năm 1946 – qua đó khép lại nhiều thập kỷ mơ hồ về hoàn cảnh cái chết của ngài.

2026-06-20 - Cho Phắn Luôn: "Chuyện Với Thanh" Đã Bị Cấm ‘Tiệt’, NXB Bị Phạt 100tr, Đình Chỉ 2 Tháng -

2026-06-20 - Hỏa hoạn bùng phát tại một nhà thờ lịch sử ở Brooklyn, New York - Lửa đã thiêu rụi phần tháp nhọn của nhà thờ – công trình vốn đã tồn tại từ những năm 1850. Gần 200 lính cứu hỏa đã được huy động đến hiện trường. Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY) đã nhận được tin báo về vụ cháy tại Nhà thờ South Bushwick Reformed trên Đại lộ Bushwick, gần phố Himrod, vào thời điểm ngay trước 13:30. Ngọn lửa bốc cao đến mức có thể nhìn thấy từ cách xa hàng dặm.

2026-06-20 - Thu hồi sách "Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng" và làm rõ trách nhiệm - Cuốn sách Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng sau khi được phát hành đã gặp nhiều ý kiến phản ánh về nội dung. Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành khẩn trương rà soát, kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.

2026-06-13 - Về câu hỏi: Làm thế nào để có “Steve Jobs Việt Nam”. - Câu hỏi gợi bao nhiêu liên tưởng sai lầm, có âm mưu tuyên truyền nào của ... bố Mẽo trong đây không?

2026-06-12 - 12 người thiệt mạng khi đi hành hương Đức Mẹ, trong đó có linh mục và nữ tu - Xe buýt chở đoàn hành hương Công giáo Ba Lan trên đường đến Medjugorje, địa điểm hành hương kính Đức Mẹ ở miền nam Bosnia, đã gặp nạn tại Croatia: bất ngờ lao khỏi đường, khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu.

2026-06-11 - Lên án sự xuyên tạc lịch sử - bênh vực sự thật- cựu Gs Sử Học Nguyễn M Quang- bị dọa-giết -

2026-06-08 - 074: Phản biện vài clips hạ giá "tôn giáo bạn" của kênh Thiên An Cơ Đốc -

2026-06-08 - Bắt đối tượng giả nữ sinh, giăng "bẫy tình" chiếm đoạt gần 1,6 tỷ đồng - ngày 28/5/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng tiếp nhận trình báo của ông Đ.M.C.bị một đối tượng sử dụng mạng xã hội Facebook lừa đảo chiếm đoạt số tiền gần 1,6 tỷ đồng. đối tượng nghi vấn là Hồng Thiên An, sinh năm 1997, trú xã Đồng Dương, Đà Nẵng. Hồng Thiên An khai nhận: khoảng tháng 8/2018, đã mua một tài khoản FB mang tên “Linh Đan” trên mạng xã hội.

2026-05-31 - Tìm ra nguyên nhân vụ nhà sư bị cảnh sát Mỹ đè xuống, còng tay, bắt đi - Dùng chữ "TỰ DO" nhưng không hiểu qui luật của tự do ở nơi mình sống.



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2026-06-29 - Ông Nguyễn Thành Nam sửa đúng thành sai. - Lý Thái Xuân -

● 2026-06-29 - Ông Nguyễn Thành Nam sửa đúng thành sai. - Lý Thái Xuân -

● 2026-06-20 - Em Không Biết Rõ Steve Jobs Là Ai! - Trương Đình Nam - Văn Quý -

● 2026-06-15 - Ông Giám Mục phán: Dứt Khoát Không Yêu, Không Cưới, Người Khác Đạo hoặc Không Theo Đạo Chúa - FB Sống Đạo Công Giáo -

● 2026-06-13 - Chúng tôi không thiếu nhà thờ. Điều đất nước này cần là bệnh viện, là đường sá - Đại úy Ibrahim Traoré -

● 2026-06-12 - Các Từ Khóa "Hành hương, Tai Nạn, Đại hội, thánh mẫu, Đức Mẹ..." - SH sưu tầm -

● 2026-06-08 - Các Nước Phương Tây Không Còn Quá U Mê Vào Thiên Chúa - Những người từ bỏ niềm tin Thiên chúa -

● 2026-06-02 - Bức Tranh Về "Những Con Chim Săn Mồi" Cầm Thánh Giá - Narrativepainting -

● 2026-05-29 - Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo Palmaria, một ly giáo Tây Ban Nha. - Lê Thị Kim Hoa /Những người từ bỏ ni -

● 2026-05-25 - Dòng Họ Nhà Chúa Loạn Luân - Lê Phát Đạt -

● 2026-05-23 - Quyên Góp Cho Người Nghèo -Nhưng Phần Lớn Tiền Nuôi Bộ Máy Vatican - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-05-20 - Hoàng Hậu Nam Phương tặng Giáo hoàng Piô XII một cây Thánh Giá Nạm Vàng; Giáo hoàng tặng lại cho bà một Chuỗi M - LM Nguyễn Ngọc Nam Phong -

● 2026-05-15 - Sao Chúa Làm Vậy Với Tôi Tớ Trung Thành Của Ngài? - Công Giáo Việt Nam -

● 2026-05-12 - Chúa Ngồi Xem Cuộc Đua - Hai Vế của Câu Knh Lạy Cha - Lý Thái Xuân -

● 2026-05-11 - Chiên CGLM phách lối, nhưng lộ rõ mặc cảm: "Nếu Công giáo phản động thì sao lãnh đạo Việt Nam lại mời giáo - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-05-07 - Các bạn trẻ nên nghe đi nghe lại để nhớ, vì đây là lịch sử đau thương của mình - Nguyễn Công Tân -

● 2026-05-07 - 30-04: Từ ACL Úc Châu: Nữ Hoàng Việt Nam ra mắt … vạn tuế … ! Cấm cười ! - Trinh Quoc Thien LS-Từ Thủ Ðô TiVi News -

● 2026-05-03 - Tổng giáo phận New York chấp nhận chi 800 triệu USD để dàn xếp các vụ bê bối tình dục - VTV Online -

● 2026-05-02 - Tin Lành Phê Bình Giáo Hội La Mã - FB Noi Que -

● 2026-05-01 - Hà Tĩnh: LM Nguyễn Song Toàn Chống Đối Chính Quyền, Kích Động Giáo Dân Chiếm Đất Đấu Giá - Cờ đỏ Cẩm Bình -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 >>>