●   Bản rời    

Kết cục bi thảm của vị sĩ phu Bắc Hà - bộ não kiệt xuất nhất triều Tây Sơn

Kết Cục bi Thảm Của Vị Sĩ Phu Bắc Hà -Bộ Não Kiệt Xuất Nhất Triều Tây Sơn

Trần Như Khánh

https://sachhiem.net/LICHSU/FB/FBTranNhuKhanh.php

06-Nov-2025

Ngô Thì Nhậm là người hết lòng vì sự nghiệp của nhà Tây Sơn đuổi quân xâm lược Xiêm La, và dẹp quân xâm lược nhà Thanh. Sau khi Tây Sơn Nguyễn Huệ mất đột ngột, Ngô Thì Nhậm đã từ quan về quê. Nhưng ông và các quan văn võ bị xử phạt bằng đánh roi ở Văn Miếu. Chủ trì cuộc phạt đánh đòn đó lại là Đặng Trần Thường. Ông không chỉ bị đánh bằng roi ở Văn Miếu, mà thông tin khắc trên bia đá của ông trong Văn Miếu năm Cảnh Hưng 36 (1775) cũng bị đục bỏ.

Bài này nói lên một trong nhiều câu chuyện trả thù cực ác độc thời Nguyễn Ánh.

 

Ngày 25/10 là ngày sinh của một trong những "bộ não" vĩ đại nhất lịch sử Việt Nam: Ngô Thì Nhậm

Ông là người làng Tả Thanh Oai, ngày nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ông sinh ra, đỗ đạt, làm quan dưới triều Lê - Trịnh và từng gọi Nguyễn Huệ là giặc. Nhưng sau này, ông lại được Quang Trung - Nguyễn Huệ hết mực trọng dụng. Sử cũ viết khi được Thì Nhậm, Nguyễn Huệ mừng mà rằng: “Thật là trời để dành ông cho ta vậy”. Chỉ riêng chi tiết đó cũng đủ nói lên tài năng Ngô Thì Nhậm xuất chúng thế nào.

Khi quân Thanh xâm lược nước ta, ông có kế lui binh về giữ phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn (Ninh Bình) góp phần làm nên chiến thắng của nhà Tây Sơn. Ông nhận định: “Nay, ta giữ quân mà rút về chỗ hiểm Tam Điệp, không bị mất một mũi tên. Cho giặc vào Thăng Long ngủ trọ một đêm, rồi tung quân ra đánh, đuổi chúng đi, có mất gì đâu?”.

Dù là quan văn, nhưng với tư duy chiến lược của mình, ông được Hoàng đế Quang Trung tin tưởng giao giữ chức Binh bộ Thượng thư (tương đương Bộ trưởng Quốc phòng ngày nay). Và ông là một trong những người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có tầm nhìn gắn chặt quốc phòng với ngoại giao. Tuy làm ở Bộ Binh, nhưng ông chính là người chủ trì về các chính sách và giao dịch ngoại giao với Trung Hoa. Ông là người đứng đầu một trong những sứ bộ ngoại giao sang Trung Hoa.

Vốn là người văn chương nức tiếng, phần lớn các thư từ bang giao giữa Đại Việt và nhà Thanh đều do chính tay ông soạn thảo. Những văn kiện ngoại giao của Ngô Thì Nhậm thể hiện rõ nguyên tắc về chủ quyền lãnh thổ, danh dự quốc gia với các chính sách mềm dẻo, linh hoạt, cứng rắn. Chỉ bằng ngòi bút, ông đã viết nên những bức thư ngoại giao được coi là kiệt tác, vừa mềm dẻo, vừa cương quyết, không chỉ giữ được thể diện cho “Thiên triều” mà vẫn bảo toàn được danh dự và độc lập của nước ta, giúp dân chúng không phải chịu can qua. Đó là đỉnh cao của nghệ thuật ngoại giao!

Nhưng cuộc đời của một bộ óc thiên tài như vậy lại kết thúc bi thảm đến không tưởng.

Sau khi triều Tây Sơn sụp đổ dưới tay Gia Long, ông bị triều Nguyễn bắt. Và ông đã bị một đối thủ cũ (Đặng Trần Thường) lôi ra đánh đòn thù hằn công khai ngay tại VĂN MIẾU – chính nơi đã từng vinh danh học vị Tiến sĩ của ông. Ông đã qua đời vì những trận đòn đó.

Một nhà ngoại giao đã “dùng bút thay gươm” để giữ hòa bình cho dân tộc. Một thiên tài phải chịu cái chết oan nghiệt ngay tại nơi vinh danh trí tuệ.

Nhân ngày sinh của ông, hãy cùng nghiêng mình trước Ngô Thì Nhậm - một bộ óc kiệt xuất, một cuộc đời đầy bi tráng và một nhân cách lớn mãi mãi được lịch sử ghi công..

Ảnh VOV2

Nguồn: FB Trần Như Khánh, ngày 26 tháng 10, 2025

____________

Xem thêm:

- Trả lại vị trí lịch sử xứng đáng cho Ngô Thì Nhậm

- Danh sĩ Ngô Thì Nhậm từng bị đánh roi, đục tên trong Văn Miếu

- Câu đối để đời và cái chết nghiệt ngã của danh sỹ Ngô Thì Nhậm

 

Trang Lịch Sử




Đó đây


2026-07-08 - Trường Đại học FPT lên tiếng về ông Nguyễn Thành Nam -

2026-07-07 - Khỏi tố 2 bị can liên quan cuốn sách "Chuyện Với Thanh" -

2026-06-30 - Giáo hội CG xóa sạch hồ sơ lịch sử về linh mục Trương Bửu Diệp - Vatican đã ấn định ngày 2 tháng 7 là ngày phong chân phước cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp – một linh mục người Việt Nam đã qua đời vào năm 1946 – qua đó khép lại nhiều thập kỷ mơ hồ về hoàn cảnh cái chết của ngài.

2026-06-20 - Cho Phắn Luôn: "Chuyện Với Thanh" Đã Bị Cấm ‘Tiệt’, NXB Bị Phạt 100tr, Đình Chỉ 2 Tháng -

2026-06-20 - Hỏa hoạn bùng phát tại một nhà thờ lịch sử ở Brooklyn, New York - Lửa đã thiêu rụi phần tháp nhọn của nhà thờ – công trình vốn đã tồn tại từ những năm 1850. Gần 200 lính cứu hỏa đã được huy động đến hiện trường. Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY) đã nhận được tin báo về vụ cháy tại Nhà thờ South Bushwick Reformed trên Đại lộ Bushwick, gần phố Himrod, vào thời điểm ngay trước 13:30. Ngọn lửa bốc cao đến mức có thể nhìn thấy từ cách xa hàng dặm.

2026-06-20 - Thu hồi sách "Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng" và làm rõ trách nhiệm - Cuốn sách Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng sau khi được phát hành đã gặp nhiều ý kiến phản ánh về nội dung. Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành khẩn trương rà soát, kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.

2026-06-13 - Về câu hỏi: Làm thế nào để có “Steve Jobs Việt Nam”. - Câu hỏi gợi bao nhiêu liên tưởng sai lầm, có âm mưu tuyên truyền nào của ... bố Mẽo trong đây không?

2026-06-12 - 12 người thiệt mạng khi đi hành hương Đức Mẹ, trong đó có linh mục và nữ tu - Xe buýt chở đoàn hành hương Công giáo Ba Lan trên đường đến Medjugorje, địa điểm hành hương kính Đức Mẹ ở miền nam Bosnia, đã gặp nạn tại Croatia: bất ngờ lao khỏi đường, khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu.

2026-06-11 - Lên án sự xuyên tạc lịch sử - bênh vực sự thật- cựu Gs Sử Học Nguyễn M Quang- bị dọa-giết -

2026-06-08 - 074: Phản biện vài clips hạ giá "tôn giáo bạn" của kênh Thiên An Cơ Đốc -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2026-07-13 - Thiên Chúa giáo thường than vãn là tôn giáo mình BỊ XÚC PHẠM, nhưng sự thật rất KHÁC - Ngọc Minh Hp -

● 2026-07-13 - Quảng cáo cho “Cha Diệp” - Lý Thái Xuân -

● 2026-07-09 - Tại sao phong chân phước cho LM Trương Bửu Diệp mà không phong cho ông Phạm Ngọc Thảo??? - Lê Phát Đạt -

● 2026-07-07 - Truyền hình VTV1 và VTC News đưa tin chính thức bắt Nguyễn Thành Nam - Góc Nhìn Vũ Đức Trường -

● 2026-07-05 - Hiểu cho đúng về từ ngữ "khai phóng" - Nguyễn Văn Hiệp -

● 2026-06-29 - Ông Nguyễn Thành Nam sửa đúng thành sai. - Lý Thái Xuân -

● 2026-06-29 - Ông Nguyễn Thành Nam sửa đúng thành sai. - Lý Thái Xuân -

● 2026-06-20 - Em Không Biết Rõ Steve Jobs Là Ai! - Trương Đình Nam - Văn Quý -

● 2026-06-15 - Ông Giám Mục phán: Dứt Khoát Không Yêu, Không Cưới, Người Khác Đạo hoặc Không Theo Đạo Chúa - FB Sống Đạo Công Giáo -

● 2026-06-13 - Chúng tôi không thiếu nhà thờ. Điều đất nước này cần là bệnh viện, là đường sá - Đại úy Ibrahim Traoré -

● 2026-06-12 - Các Từ Khóa "Hành hương, Tai Nạn, Đại hội, thánh mẫu, Đức Mẹ..." - SH sưu tầm -

● 2026-06-08 - Các Nước Phương Tây Không Còn Quá U Mê Vào Thiên Chúa - Những người từ bỏ niềm tin Thiên chúa -

● 2026-06-02 - Bức Tranh Về "Những Con Chim Săn Mồi" Cầm Thánh Giá - Narrativepainting -

● 2026-05-29 - Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo Palmaria, một ly giáo Tây Ban Nha. - Lê Thị Kim Hoa /Những người từ bỏ ni -

● 2026-05-25 - Dòng Họ Nhà Chúa Loạn Luân - Lê Phát Đạt -

● 2026-05-23 - Quyên Góp Cho Người Nghèo -Nhưng Phần Lớn Tiền Nuôi Bộ Máy Vatican - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-05-20 - Hoàng Hậu Nam Phương tặng Giáo hoàng Piô XII một cây Thánh Giá Nạm Vàng; Giáo hoàng tặng lại cho bà một Chuỗi M - LM Nguyễn Ngọc Nam Phong -

● 2026-05-15 - Sao Chúa Làm Vậy Với Tôi Tớ Trung Thành Của Ngài? - Công Giáo Việt Nam -

● 2026-05-12 - Chúa Ngồi Xem Cuộc Đua - Hai Vế của Câu Knh Lạy Cha - Lý Thái Xuân -

● 2026-05-11 - Chiên CGLM phách lối, nhưng lộ rõ mặc cảm: "Nếu Công giáo phản động thì sao lãnh đạo Việt Nam lại mời giáo - Lê Thị Kim Hoa -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 >>>