●   Bản rời    

Năm 1963, Mỹ Có Gây Ra Sự Tranh Chấp Tôn Giáo, Hay Đã Có Từ Thời Pháp Thuộc?

Năm 1963, Mỹ Có Gây Ra Sự Tranh Chấp Tôn Giáo, Hay Đã Có Từ Thời Pháp Thuộc?

Vũ Quốc Thúc

https://sachhiem.net/LICHSU/V/VuQuocThuc.php

04-Nov-2019

LGT – Năm 2010, nhà xuất bản Người Việt (Westminster, California) có phát hành tác phẩm “Thời Đại Của Tôi” của Giáo sư Vũ Quốc Thúc. Tác phẩm gồm hai cuốn. Cuốn I có tính biên khảo với tiểu đề “Nhìn Lại 100 Năm Lịch Sử” và Cuốn II có tính hồi ký, “Đời Tôi Trải  Qua Các Thời Biến”. Sách cũng đã được dịch ra Anh ngữ (“My Epoch – My Life Through The Wars”) và xuất bản từ năm 2009.

Giáo sư Vũ Quốc Thúc là một chuyên gia kinh tế lỗi lạc của miền Nam Việt Nam và là vị Thầy khả kính của nhiều thế hệ sinh viên môn Kinh tế học tại Đại học Luật khoa, Sài Gòn, trước 1975.

Giáo sư Vũ Quốc Thúc không hoạt động chính trị dù/nên đã tham gia cả 3 chính quyền từ Bảo Đại đến Ngô Đình Diệm đến Nguyễn Văn Thiệu từ thập niên 50 đến 1975. Giáo sư từng làm Bộ trưởng Giáo dục thời Chính phủ Bửu Lộc (1953-1954); làm Thống Đốc Ngân hàng Quốc gia và Cố vấn Kinh tế thời ông Ngô Đình Diệm. Và dưới thời ông Nguyễn Văn Thiệu, ông làm Khoa Trưởng Đại học Luật Khoa Sài Gòn, Quốc Vụ Khanh Đặc Trách Tái Thiết Hậu Chiến cho đến cuối năm 1971. Đặc biệt, giáo sư Thúc là đồng tác giả của các phúc trình nổi tiếng như Phúc Trình Staley – Vũ Quốc Thúc (1961), Phúc Trình Lilienthal – Vũ Quốc Thúc (1968) về kế hoạch tái thiết kinh tế hậu chiến tại Miền Nam.

Vì làm việc ở những vị trí then chốt trong chính quyền nên Giáo sư vừa là tác nhân vừa là chứng nhân của lịch sử. Do đó, việc Giáo sư viết Hồi ký là điều đáng làm. Và cần thiết.
Trong Cuốn II, Chương II (Sau Cuộc Đảo Chính 1.11.1963), Mục 1: Cuộc đảo chánh 1.11.1963, Giáo sư Thúc đã có một số nhận định về CIA, chính quyền Ngô Đình Diệm và biến cố Phật giáo đấu tranh đòi bình đẳng tôn giáo (từ trang 409 đến 412). Nhận thấy những nhận định nầy, tuy ngắn gọn nhưng thật là sâu sắc, nên chúng tôi xin trích lại nguyên văn dưới đây để “lưu hồ sơ” cho những người nghiên cứu sử Việt Nam – [Tựa đề đoạn trích dẫn nầy, … chỉ là ngoa ngôn!, đến từ 4 chữ của Giáo sư Thúc xử dụng trong bài viết. Phần nhán mạnh là của chúng tôi – HNG].

“Chỉ Là Ngoa Ngôn”!

Vũ quốc thúc thời đại của tôi

[Bắt đầu trích dẫn]

… Cuộc đảo chánh ngày 1.11.1963 đã khiến cho chế độ Đệ Nhất Cộng Hoà của Tổng Thống Ngô Đình Diệm bị lật đổ và nhường chỗ cho chế độ quân quản, trong đó một số tướng lãnh đã nắm quyền lãnh đạo cho tới lúc có Hiến Pháp mới năm 1967.

Muốn hiểu biến cố này ta có thể căn cứ vào nhiều tài liệu, đặc biệt là những tài liệu của Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ và của Cơ Quan Tình Báo CIA. Sau một thời gian giữ kín, những tài liệu đó đã dần dần được giải mật và bây giờ người ta đã có nhiều chi tiết hơn, hiểu biết rõ ràng hơn tại sao chế độ Đệ Nhất Cộng Hoà đã bị lật đổ, tại sao anh em ông Ngô Đình Diệm đã bị loại trừ khỏi chính quyền, rồi có thể hiểu những nguyên nhân sâu xa nào đã đưa tới biến cố đó và vai trò của Hoa Kỳ đã quan trọng đến mức nào.

Ta cần phải nhớ lại cuộc tranh chấp Phật Giáo ở Miền Trung là mồi lửa đã gây ra đám cháy; đám cháy đã lan dần từ Miền Trung vào Miền Nam rồi cuối cùng ta thấy có cuộc đảo chánh do một số quân nhân lãnh đạo và thực hiện. Giữa biến cố Miền Trung liên can tới sự tranh đấu của Phật Giáo và sự can thiệp của một số tướng lãnh trong quân đội VNCH mối liên hệ như thế nào? Giờ đây, chúng ta có thể phân tích một cách bình thản. Tại sao đã có sự bạo động của Phật Giáo? Có phải vì chính quyền Ngô Đình Diệm đã quá thiên về Thiên Chúa Giáo? Người ta đã nói nhiều về sự kiện anh em họ Ngô đều theo đạo Thiên Chúa, đặc biệt ông Ngô Đình Thục, người anh cả, Giám Mục Vĩnh Long đã có ảnh hưởng rất lớn đối với em mình là Tổng Thống Diệm cũng như hai ông Ngô Đình Nhu và Ngô Đình Cẩn.

Nhưng ta phải công bằng xét xem là có sự đàn áp Phật Giáo như một số người đã lên án không? Tôi có cảm tưởng rằng chuyện tranh chấp giữa Phật Giáo và Thiên Chúa Giáo có nguồn gốc rất sâu xa! Sở dĩ tôi dám nói như vậy là tôi dựa vào kinh nghiệm bản thân lúc tôi làm Huyện Trưởng huyện Thanh Liêm năm 1945. Trong Huyện Thanh Liêm có một Xứ đạo khá đông tín đồ là Xứ Sở Kiện. Ngay từ lúc đó, ở cấp địa phương tôi đã thấy có sự bất mãn của một số nhân dân theo Phật Giáo muốn đòi lại những đất mà dưới thời Pháp thuộc nhà cầm quyền Pháp đã tịch thâu của họ. Dù đó là đất công chăng nữa cũng vẫn là đất của những làng theo Phật Giáo. Nhà cầm quyền đã sung công những đất đó, cấp cho các xứ đạo để xây cất nhà thờ và canh tác ngõ hầu tài trợ hoạt động của nhà thờ.

Như vậy mầm mống đã có từ lâu. Tuy nhiên đến thời của Tổng Thống Ngô Đình Diệm hiển nhiên ta thấy nhà cầm quyền đã đặc biệt nâng đỡ Thiên Chúa Giáo, còn đối với Phật Giáo tuy không đàn áp nhưng đã áp dụng một số biện pháp khe khắt chẳng hạn ngăn cản không cho treo cờ Phật Giáo trong ngày lễ Phật Đản. Những hành động này rất dễ bị khai thác và người ta cho rằng chính quyền muốn phổ biến Thiên Chúa Giáo, biến nước Việt Nam thành một nước có đa số nhân dân theo Thiên Chúa Giáo. Những kẻ chống đối chính quyền Ngô Đình Diệm tố cáo đó là một chính sách cố ý tiêu diệt Phật Giáo. Người ta nêu việc ông Ngô Đình Diệm lúc còn làm Thủ Tướng đã dẹp phong trào tranh đấu của các Giáo Phái, giải tán tất cả các lực lượng võ trang của Hoà Hảo, Cao Đài.

Tất nhiên ở đây có sự vụng về của nhà cầm quyền và đặc biệt của anh em ông Ngô Đình Diệm. Nhưng ta cũng phải nhận định: nếu các cơ quan truyền thông không quan trọng hoá vụ tranh chấp, dư luận có lẽ cũng không để ý, đặc biệt dư luận ở Hoa Kỳ là nước đang có nhiều quân lính hiện diện ở Việt Nam dưới vĩ tuyến 17. Vai trò của các cơ quan truyền thông có thể coi là cực kỳ quan trọng trong biến cố Phật Giáo, ta có thể nói đó là một biến cố truyền thông đúng hơn là một biến cố về tôn giáo. Ở ngoại quốc, người ta chỉ chú trọng đến những tin tức hoặc những bản tường trình, những bài bình luận của các báo chí, các đài radio, các kênh TV. Sự vụng về của bà Ngô Đình Nhu khi dùng danh từ barbecue (nướng thịt) để gọi việc Hoà Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu quả thực là một sự “phát ngôn bừa bải”.  

Lời bình luận nầy đã gây nên nhiều sự bất mãn, đã bị các cơ quan truyền thông khai thác triệt để khiến cho dư luận ở hải ngoại – không những dư luận của người ngoại quốc mà cả dư luận của nhiều người Việt Nam nữa – đã vô cùng bất bình.

Người ta có thể tự hỏi Hoa Kỳ có lợi gì trong việc khai thác biến cố Phật Giáo ở Miền Trung? Trước hết cần giải toả một nghi vấn: có phải là cơ quan tình báo Hoa Kỳ đã nhúng tay vào biến cố này, đã xúi giục, đã làm cho tình hình trở nên trầm trọng hơn không? Nếu ta nhớ rằng lúc đó các cơ quan tình báo của Hoa Kỳ hiện diện ở khắp các cấp chính quyền, ở khắp các đơn vị quân đội thì ta có thể ngờ rằng sự nhúng tay này không thể tránh được. Nhưng nếu không có sẵn sự bất bình của giới Phật Giáo đối với chính quyền Ngô Đình Diệm, nhân viên tình báo dù thủ đoạn đến đâu chăng nữa cũng chưa chắc đã gây nên một phong trào rộng lớn như vậy. Sự bất bình đã có sẵn rồi, các cơ quan tình báo của Hoa Kỳ nếu có nhúng tay vào chẳng qua chỉ là đổ dầu thêm vào đám cháy để cho đám cháy đó lan rộng và khó dập tắt. Còn bảo rằng chính cơ quan tình báo [Mỹ] đã gây ra sự tranh chấp tôn giáo đưa tới sự sụp đổ chính quyền Ngô Đình Diệm điều này theo tôi chỉ là ngoa ngôn.

[Chấm dứt trích dẫn]

Vũ Quốc Thúc

Nguồn: https://hoangnamgiao.blogspot.com/2019/11/chi-la-ngoangon-vu-quoc-thuc-lgt-nam.html

Trang Thời Sự




Đó đây


2026-03-01 - Nga ủng hộ Cuba sau vụ bắn tàu Mỹ xâm nhập, khẳng định đây là hành động chính đáng -

2026-03-01 - Trung Đông khói lửa, kịch bản chiến sự nào tiếp theo? - Sáng 28-2, Israel phát động chiến dịch tấn công phủ đầu vào thủ đô Tehran và nhiều khu vực khác ở Iran. Cùng lúc, Mỹ tham chiến hỗ trợ Israel chống lại Iran. Lầu Năm Góc thông báo các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran được đặt tên là "Chiến dịch cơn thịnh nộ sử thi" (Operation Epic Fury), trong khi Israel gọi là Tiếng gầm của sư tử (Operation Lion's Roar).

2026-02-26 - Hỏa Hoạn Thiêu Rụi Tượng Đức Mẹ Fatima Khổng Lồ Tại Natal (Brazil) - Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng xảy ra chiều 24/2 tại khu vực phía Bắc thành phố Natal (Brazil) đã thiêu rụi hầu hết các phần của bức tượng Đức Mẹ Fatima đang trong giai đoạn lắp dựng. Chỉ còn đầu và triều thiên còn nguyên vẹn. Công trình này thuộc Khu Phức hợp Du lịch Tôn giáo Đức Mẹ Fatima của thành phố. Theo thông tin ban đầu, ngọn lửa có thể xuất phát từ sự cố chập điện trong quá trình hàn lắp.

2026-02-24 - Ngoại trưởng Mỹ nói về sự tham gia của Việt Nam vào Hội đồng Hòa bình -

2026-02-16 - Dấu ấn những năm Bính Ngọ vẻ vang trong lịch sử dân tộc Việt Nam - Bính Ngọ (766): Khởi nghĩa Phùng Hưng. Bính Ngọ (1426): Chiến thắng Tốt Động - Chúc Động. Bính Ngọ (1786): Chấm dứt thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh Bính Ngọ (1966): Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi quân và dân cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược và phong trào "Năm xung phong".

2026-02-14 - CDBHB4864. Giữ vững niềm tin và nền tảng tư tưởng của Đảng trong “chiến tranh mềm” -

2026-02-11 - Nhà Thờ Thu Tiền Giáo Dân Để Mua Bia Cho Linh Mục Uống -

2026-02-10 - Góp Ý Với Các Phát Biểu Của LM Nguyễn Văn Khải Về Nguồn Gốc Mảnh Đất Nhà Thờ Lớn -

2026-02-07 - Mong Ông Tô Lâm Xử Lý Giặc Đạo Đặng Hữu Nam -

2026-02-07 - Vì sao đạo Chúa bị lên án? -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2026-02-27 - MÙA CHAY của RÔ MA GIÁO - Xin các giáo sĩ giải quyết dùm xem ông "thánh" nào viết đúng? - Lý Thái Xuân -

● 2026-02-27 - Cần có một ĐỀN THỜ CÁC ANH HÙNG CHỐNG NGOẠI XÂM của dân Việt. - Lý Thái Xuân -

● 2026-02-25 - Người Yêu Cầu “Không Được Đụng Đến Tôn Giáo” Nên Nghe Đây. - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-02-22 - Thích Chân Quang - Lợi Dụng Phật Giáo Để Xây Dựng Giáo Phái Riêng. ? - An Thanh Đặng -

● 2026-02-21 - Chúa Trả Thù 158 Lần - Làm Sao Giảng Tha Thứ? - Giue Nguyễn -

● 2026-02-20 - Cuộc đàm thoại lịch sử tuyệt vời giữa Mỹ và Việt - FB Nguyễn Đoàn -

● 2026-02-18 - Đạo Chúa ở Việt Nam chối leo lẻo là không có chuyện DỤ hoặc ÉP CẢI ĐẠO, Nhưng có nhiều cách ĐE DỌA!!! - FB Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-02-17 - Khi Chúa "Hội Nhập" Tết Nguyên Đán - Vẫn Xin Tiền - FB Nguyen Martino -

● 2026-02-16 - Công An Bảo Vệ Nhà Thờ Ngày Lễ Đông Người (Noel 2025) Nhưng Nhà Thờ... Hổng Chịu! - Tâm Kinh Sử -

● 2026-02-16 - Nơi Này (thánh đường) Cho Ông Cảm Giác Gì? - FB Võ Hiền -

● 2026-02-08 - Trung Quốc Tháo Bỏ Thánh Giá Hàng Loạt Nhà Thờ KITO Giáo Thay Cho Đế Chế Tập Cận Bình - An Thanh Dang -

● 2026-02-07 - Chúa Phán: Hãy Đeo Gươm và Giết Anh Em (Xuất Hành 32: 27-28) tiếp theo. - Lê Phát Đạt -

● 2026-02-07 - Chúa Phán: Hãy Đeo Gươm và Giết Anh Em (Xuất Hành 32: 27-28) - Nguyễn Alexander -

● 2026-02-01 - Giáo xứ Hòa Hiệp- Bà Rịa Vũng Tàu đang mở 1 siêu thị ngay trong lòng thánh đường với quy mô cực lớn - Thoa Kim Phan -

● 2026-01-29 - Lễ Phật Thành Đạo - Niềm tin đem ra pha trộn tùy tiện thì không chỉ là tà pháp, mà còn là sự phỉ báng tinh th - Nhân Giác -

● 2026-01-24 - Sắc lệnh đức tin mới nhất của Giáo hoàng Leo XIV về Đức Trinh Nữ Maria gây sốc cho Hồng y Tagle! - News.usstareveryday -

● 2026-01-23 - Xôn Xao Thông Tin Trường ĐH SƯ PHẠM 2 Đục Bỏ Tên 1 TIẾN SĨ trong BIA ĐÁ TIẾN SĨ của Trường - FB CÁNH SÓNG -

● 2026-01-21 - BÀN TAY ĐẠO DIỄN CỦA VATICAN - Không có linh mục nào thờ các Anh hùng Dân tộc ? - Hồng Thất Công -

● 2026-01-21 - Số lượng Kitô hữu toàn cầu vẫn tăng, nhưng sự tăng trưởng này đến từ Nam Bán Cầu – châu Phi hạ Sahara - FB Hien Tran -

● 2026-01-19 - Bài Xã Luận: Thanh Tra Hay Bao Che Thích Chân Quang – Đã Đến Lúc Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo Phải Trả Lời Rõ Ràng - Cộng Đồng Hiểu Luật -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 >>>