▲1. Ngày 16/10/1858 cùng với các linh mục, giám mục Việt và ngoại quốc làm áp lực để quân Pháp đánh chiếm thẳng vào Huế cho chóng dứt điểm. Năm 1861 làm thư ký và thông dịch cho Tổng hành dinh của quân thực dân Pháp để mở rộng vùng chiếm đóng tại Sài Gòn (LM Trương Bá Cần, “Nguyễn Trường Tộ con người và di thảo”, TP HCM, 1988, tr. 22),
▲2. Cố tình nhận định tình hình sai lạc để cứu vãn cảnh lâm nguy của quân đội Pháp từ 1858,
▲3. Dối trá trong việc mở trường kỹ thuật ở Huế (Bùi Kha, “Nguyễn Trường Tộ & vấn đề canh tân”. nhà Xuất bàn Văn học, Hà Nội, 30.3.2011” tr. 134, và TBC, sđd. tr.49-50),
▲4. Trong “Tế cấp bát điều” NTT âm mưu đề nghị đào kênh từ Hải Dương vào Huế, để toàn dân bức xúc nổi loạn (Xem BK, sđd. tr.127-128),
▲5. Đề nghị thương hiếu với Giáo hoàng để thúc đẩy tiến trình Công giáo hóa Việt Nam (BK, sđd. tr.104-112).
▲6. Đề nghị dùng các linh mục Việt gian vào việc canh tân đất nước, và mở mỗi tỉnh một nhà nuôi trẻ và viện dưỡng lão do các giám mục thực dân cử người coi sóc.
Lúc các ông linh mục và giám mục có mặt khắp nơi, họ sẽ biến những người Việt hiền hòa thành những kẻ ly khai với tổ quốc, rồi hô hào một cuộc tổng nổi dậy cướp chính quyền toàn cõi Việt Nam (BK, sđd. tr.150-155),
▲7. Năm 1868, ngăn cản triều đình cử phái bộ đi Pháp khiếu nại để lấy lại 3 tỉnh miền Tây Nam kỳ (BK, sđd. tr. 238),
▲8. Thay vì phải đánh gấp để đuổi giặc về nước vào những tháng cuối năm 1870 và đầu năm 1871. Vì sợ Pháp bại trận, nên Nguyễn Trường Tộ khuyên phải dùng con đường ngoại giao, thay vì vũ lực. Và nếu sử dụng vũ lực, thì không nên thực hiện ngay mà phải hai năm sau (BK, sđd. tr.175].
--------
TÓM LẠI,
Nguyễn Trường Tộ sát vai cạnh lòng với tên tình báo Giám mục Gauthier suốt gần 20 năm, núp bóng sau bức màn canh tân, cùng nhau viết 58 bài chiêu dụ để lừa dối nhân dân và phỉnh gạt triều đình nhằm phục vụ cho ước vọng của ngoại bang.
2026-06-30 - Giáo hội CG xóa sạch hồ sơ lịch sử về linh mục Trương Bửu Diệp - Vatican đã ấn định ngày 2 tháng 7 là ngày phong chân phước cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp – một linh mục người Việt Nam đã qua đời vào năm 1946 – qua đó khép lại
nhiều thập kỷ mơ hồ về hoàn cảnh cái chết của ngài.
2026-06-20 - Hỏa hoạn bùng phát tại một nhà thờ lịch sử ở Brooklyn, New York - Lửa đã thiêu rụi phần tháp nhọn của nhà thờ – công trình vốn đã tồn tại từ những năm 1850. Gần 200 lính cứu hỏa đã được huy động đến hiện trường. Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY) đã nhận
được tin báo về vụ cháy tại Nhà thờ South Bushwick Reformed trên Đại lộ Bushwick, gần phố Himrod, vào thời điểm ngay trước 13:30. Ngọn lửa bốc cao đến mức có thể nhìn thấy từ cách xa hàng dặm.
2026-06-20 - Thu hồi sách "Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng" và làm rõ trách nhiệm - Cuốn sách Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng sau khi được phát hành đã gặp nhiều ý kiến phản ánh về nội dung. Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành khẩn trương rà soát,
kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.
2026-06-12 - 12 người thiệt mạng khi đi hành hương Đức Mẹ, trong đó có linh mục và nữ tu - Xe buýt chở đoàn hành hương Công giáo Ba Lan trên đường đến Medjugorje, địa điểm hành hương kính Đức Mẹ ở miền nam Bosnia, đã gặp nạn tại Croatia: bất ngờ lao khỏi đường,
khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu.