●   Bản rời    

ĐI XEM MỘT KỶ NIỆM: Tản mạn về phim “THE POST”

ĐI XEM MỘT KỶ NIỆM

Tản mạn về phim “THE POST”

Lý Nguyên Diệu

http://sachhiem.net/VANHOC/LyNguyenDieu02.php

21-Jan-2018

...Để làm rõ hơn tính chất dối trá của cuộc chiến, đạo diễn Spielberg còn sưu tầm và trình bày lại những đoạn diễn văn lừa bịp của các Tổng thống Eisenhower, Kennedy, Johnson mà bây giờ một người Việt Nam đã đọc qua Hồ sơ Ngũ Giác Đài không thể không thấy chua xót cho thân phận của hai nền Cộng Hoà của miền Nam Việt Nam, từ Tổng thống Diệm đến Tổng thống Thiệu, đã bị làm con cờ thí cho “đồng minh”...

“Sống trong đời sống, cần có một tấm lòng …”

Trịnh Công Sơn

Phim The Post

Chiều hôm qua tôi đi xem phim “The Post” vừa được phát hành với giá vé chỉ 6 đồng cho người lớn tuổi. Ngoài cái lợi tiền bạc, người lớn tuổi còn được xem phim nầy như hồi tưởng về một kỷ niệm không thể quên, dựa trên một câu chuyện có thật đã xảy ra cách đây gần nửa thế kỷ.

Điều đặc biệt đầu tiên của phim “The Post” là, dù đã biết rất rõ kết cuộc sẽ như thế nào, người xem càng lớn tuổi (những người đã sống qua thời kỳ những năm 1960, 70), càng thấy thấm thía cái hay của phim nầy. Một điều đặc sắc khác trong thời buổi nầy là một phim Mỹ dài 1 giờ 56 phút mà không có súng đạn (trừ hai phút đầu tiên về chiến tranh Việt Nam), không có tình dục, áo quần hở hang, … lại được đa số các cơ quan truyền thông Mỹ xếp hạng 1 trong 10 phim hay nhất của năm 2017. Một điều hi hữu để lôi kéo các tay ghiền xi-nê là phim nầy tập họp 3 ngôi sao sáng chói của Hollywood: Đạo diễn Steven Spielberg (14 Oscars & 10 Đề cử), nữ tài tử Meryl Streep (3 Oscars & 17 Đề cử) và nam tài tử Tom Hanks (2 Oscars & 3 Đề cử).

Phim “The Post” bao gồm ba câu chuyện chính. Chuyện chiến tranh Việt Nam, chuyện một người đàn bà can đảm và quan trọng nhất là chuyện tự do ngôn luận. Tựa của cuốn phim là tên cắt ngắn của nhật báo “The Washington Post”. Một trong những tờ nhật báo hàng đầu của miền Đông nước Mỹ đã lấy một quyết định vô tiền khoáng hậu khi bất chấp áp lực của Toà Bạch Ốc, in lại Hồ sơ Ngũ Giác Đài (Pentagon Papers) làm rung động nước Mỹ từ mùa Hè năm 1971 cho đến bây giờ, dưới thời đại “fake news” của Tổng thống Donald Trump đang cố gắng khuất phục một nền báo chí bất trị.

Chuyện thứ nhất về Hồ sơ Ngũ Giác Đài thì với người Việt Nam, 4000 trang của Hồ sơ về nguồn gốc và quá trình tham chiến của Mỹ trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam phải là chuyện quan trọng. Đạo diễn Spielberg cũng ý thức điều nầy khi ông bắt đầu phim bằng hình ảnh một cuộc hành quân bi thảm tại Hậu Nghĩa năm 1966. Kéo theo phản ứng của Daniel Ellsberg, một chuyên viên của Rand Corporation, khi làm việc trên Hồ Sơ Ngũ Giác Đài theo lệnh của Bộ trưởng Quốc phòng Robert S. McNamara, đã khám phá những dối trá liên tục của 5 chính quyền Mỹ từ thời Tổng thống Truman đến Nixon.

Đáng chú ý nhất là sau khi lấy trộm Hồ sơ để công khai hoá qua báo chí, một nhà báo đã hỏi anh có biết sẽ có thể bị tù vì giải mật một tài liệu quốc gia không? Ellsberg đã trả lời không ngần ngại bằng lương tâm (“tấm lòng” của TCS) của một con người đầy nhân bản: “Nếu đi tù mà (chấm dứt chiến tranh) cứu được bao nhiêu mạng người thì cũng đáng”. Để làm rõ hơn tính chất dối trá của cuộc chiến, đạo diễn Spielberg còn sưu tầm và trình bày lại những đoạn diễn văn lừa bịp của các Tổng thống Eisenhower, Kennedy, Johnson mà bây giờ một người Việt Nam đã đọc qua Hồ sơ Ngũ Giác Đài không thể không thấy chua xót cho thân phận của hai nền Cộng Hoà của miền Nam Việt Nam, từ Tổng thống Diệm đến Tổng thống Thiệu, đã bị làm con cờ thí cho “đồng minh”. Trong năm 2017, tài liệu truyền hình “Chiến tranh Việt Nam” (The Vietnam War) của Ken Burns cũng đã trình bày rất cặn kẽ và rõ ràng bi kịch nầy của dân tộc ta.

Chuyện thứ hai về người đàn bà vai chính trong phim là Katharine “Kay” Graham (qua phần diễn xuất điêu luyện xứng đáng giải Oscar của Meryl Streep). Goá chồng năm 46 tuổi và phải thay chồng cầm đầu một tạp chí lớn. Tám năm sau, 1971, người đàn bà quý phái, mảnh mai đó phải lấy một quyết định sinh tử mang nặng hai hệ quả: Một là quay lưng lại với tình bạn cố cựu giữa gia đình bà và gia đình Tổng thống Lyndon B. Johnson và gia đình Bộ trưởng McNamara. Hai là chính bà và chủ bút Ben C. Bradlee có thể đi tù vì cãi lệnh toà án đang bị áp lực của chính quyền Nixon.

Trong cái thập niên 1960 hỗn loạn, bà “Kay” đã phải ra khỏi chốn khuê phòng để tương tác với những nhà tài phiệt lão luyện của Thị trường Chứng khoán Nữu Ước (NYSE) đã là một điều đáng khâm phục như một khởi đầu của phong trào phụ nữ bình quyền. Để thể hiện tư cách của bà chủ báo, cuốn phim cho thấy khi nghe nhân viên báo cáo một triệu rưỡi Mỹ kim tiền lời cho báo Washington Post, bà nói ngay: “Đó là lương của 25 ký giả giỏi” chứ không nói gì đến tài khoản ngân hàng của bà sẽ gia tăng. Cũng trong tinh thần đó, bà đã nói với chủ bút Bradlee: “Phẩm chất cũng có thể đi đôi với lợi nhuận”. Thật là ngược hẳn với nguyên tắc kinh tế của Trung Cộng bây giờ là hy sinh phẩm chất để đạt lợi nhuận. Năm 1971, sự nghiệp bà lên đến cao điểm tận cùng khi bà dựa vào lương tâm (“tấm lòng” của TCS), dựa vào sự nghiệp báo chí của cha và của chồng, dựa lên bổn phận của một người dân, để quyết định đăng lên báo Washington Post của bà những trang “Tối Mật” của Hồ sơ Ngũ Giác Đài.

Đoạn phim đầy xúc động khi bà đến nhà cựu Bộ trưởng McNamara để, nhân danh là một người bạn, một bà mẹ, một người dân, một nhà báo, đặt thẳng câu hỏi: “Vì sao ông biết không thể thắng cuộc chiến từ năm 1965 mà ông vẫn tiếp tục gửi quân qua chiến trường Việt Nam?” Những biện hộ lúng túng của ông cựu Bộ trưởng trong căn nhà vắng vẻ chỉ có hai người cho ta thấy sự thật trần truồng của cuộc chiến bi thảm dài 20 năm đó, không có một “chính nghĩa” nào, một “lý tưởng tự do” nào, mà chỉ có quyền lợi nước Mỹ (“America First”) và thân phận bi thảm của những dân tộc nhược tiểu.

Chuyện cuối cùng và quan trọng nhất, vượt cả thời gian lẫn không gian, của phim “The Post” là cuộc tranh đấu bảo vệ tự do ngôn luận giữa báo chí và quyền lực nhà nước. Ngược lại với những trang sử đen tối của nước Mỹ trong cuộc Nội Chiến chống chế độ nô lệ  năm 1861 hay cuộc “thảm sát Mỹ Lai” năm 1968, những gì đã xảy ra tại Hoa Thịnh Đốn vào mùa Hè năm 1971 phải được coi là trang sử sáng láng nhất của nước Mỹ mà toàn thế giới phải tìm đọc và ráng học lại mỗi ngày. Phần nầy của phim giúp cho chúng ta hiểu vì sao “Tu chính Án số Một” của Hiến Pháp Hoa Kỳ phải là Số Một. Số đầu tiên. Số quan trọng nhất. Hãy cùng nhau đọc lại viên ngọc nầy:

“Quốc Hội không được đưa ra bất kỳ luật nào để thiết lập tôn giáo, hoặc để cấm tự do tôn giáo; để giảm bớt quyền tự do ngôn luận, hoặc tự do báo chí; hoặc quyền người dân được tụ tập ôn hoà, và quyền kiến ​​nghị chính quyền phải giải quyết các khiếu nại.” (Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances).

Phân tích một cách cơ bản thì chính Đệ Nhất Tu Chính Án nầy là thành trì bảo vệ Đệ Tứ Quyền đã giúp kiểm soát, quân bằng và yểm trợ ba quyền Lập Pháp, Tư Pháp và Hành Pháp để nước Mỹ trở thành cường quốc như ngày hôm nay theo logic của một bài chính trị học đơn giản: Quốc gia nào cũng phải có một chính quyền. Chính quyền là sản phẩm của con người nên chính quyền nào cũng không hoàn toàn, phải có lỗi lầm, sai trái (bugs in each and every system). Muốn sửa sai trái thì phải biết có sai trái và sai trái như thế nào. Sau khi sửa sai chính quyền mới có thể có tiến bộ. Trong tiến trình chính trị nầy, báo chí lãnh trách nhiệm nặng nề nhất. Đó là dùng quyền tự do ngôn luận để giúp cho chính quyền “biết có sai trái và sai trái như thế nào”.

Chính vì ý thức được tầm quan trọng căn bản đó mà Katharine Graham và Chủ bút Ben Bradlee (với sự hổ trợ tích cực của các ký giả như Meg Greenfield, Ben Bagdikian) đã đứng đầu sóng ngọn gió để vượt qua áp lực chính trị của Tổng thống Nixon, vượt qua áp lực kinh tế của các chủ ngân hàng. Và chính nghĩa của họ đã “tất thắng” chói lọi khi gần 20 nhật báo lớn khác của Mỹ đoàn kết theo gương tờ Washington Post để cùng trích đăng Hồ sơ Ngũ Giác Đài, và nhất là khi Toà Án Tối Cao Liên Bang đã phán quyết bầu thuận cho tờ Post qua đa số phiếu 6-3.

Phim The Post on Washington Post

Điều phải nói thêm là cuốn phim cho thấy quyết định xử dụng quyền tự do báo chí của bà chủ nhân Graham và chủ bút Bradlee là một quyết định đầy ý thức trách nhiệm. Trách nhiệm với quốc gia, với dân tộc, dựa trên một quá khứ cách mạng chống thực dân Anh và dựa vào một tin tưởng ở tương lai dân chủ, thịnh vượng của nước Mỹ.

Vì vậy mà giá trị, đáng mua cái vé 6 đồng, của phim “The Post” là đã vẽ được một cách sinh động một kinh nghiệm huy hoàng trong lịch sử nước Mỹ mà người dân Mỹ có thể hãnh diện nhất. Và đó cũng là một bài học về tôn trọng tự do ngôn luận mà nhà nước Việt Nam (và rất nhiều nước khác) phải cho trình chiếu rộng rãi cho đại chúng, và phải học mỗi ngày bằng cách bắt buộc tất cả cán bộ phải xem phim “The Post” mỗi buổi sáng.

LÝ NGUYÊN DIỆU

Đầu năm 2018

 




Đó đây


2019-02-16 - Tổng Giám mục Luigi Ventura, Đại sứ Toà Thánh ở Pháp, đang bị điều tra "quấy nhiễu tình dục" một người đàn ông tr - Một quan chức Tòa Thị chính Paris nói với hãng tin Reuters rằng TGM Ventura "xoa mông một người đàn ông trẻ liên tục và không buông" ngay trong buổi lễ mừng Năm mới cho các nhà ngoại giao.

2019-02-13 - Giáo Hội Mễ Tây Cơ treo chén 152 linh mục trong 9 năm qua vì lạm dụng tình dục - Luật sư Martin Faz Mora, đại diện cho 19 nạn nhân ở Trung Mễ tỏ ra nghi ngờ về tuyên bố của giáo hội: "Không có một lần nào Giáo hội đặt vấn đề đền bù sửa chữa tổn hại của nạn nhân"

2019-02-11 - Vua cùng quan văn, võ xuống ruộng đi cày đầu năm tại lễ hội Tịch Điền - Lễ hội Tịch điền tổ chức hàng năm vào mùng 7 tháng Giêng tại cánh đồng Đọi, huyện Duy Tiên (Hà Nam), mang ý nghĩa động thổ nền nông nghiệp trong năm mới và cầu mùa màng bội thu.

2019-02-10 - Cựu phó giám đốc FBI tuyên bố, TT Trump đã ra lệnh cho Bộ Tư Pháp soạn thảo 1 bản ghi nhớ - tư vấn sa thải James Comey. Trong cuốn hồi ký sắp ra mắt, cựu phó giám đốc FBI Andrew McCabe kể chi tiết việc Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp Rod Rosenstein tức giận khi được Nhà Trắng yêu cầu soạn thảo một bản ghi nhớ nổi tiếng hiện nay trong đó ông khuyên nên loại bỏ ông James Comey.

2019-02-10 - Vatican sẽ ra lệnh vào tuần tới về việc cho hoàn tục 1 hồng y Hoa Kỳ bị chúng ghét - Tháng trước, Vatican nói với báo Reuters rằng HY McCarrick gần như chắc chắn sẽ bị cách chức, khiến ông trở thành nhân vật Công giáo La Mã có địa vị cao nhất bị lột chức trong thời hiện đại.

2019-02-09 - Tổng thống Mỹ xác nhận, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ 2 sẽ diễn ra tại Hà Nội vào cuối tháng này (T - "Các đại diện của tôi vừa rời Triều Tiên sau khi có buổi làm việc rất hiệu quả và đồng ý về thời gian và địa điểm tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh lần hai với ông Kim Jong Un. Nó sẽ diễn ra tại Hà Nội, Việt Nam vào ngày 27 và 28/2. Tôi mong gặp Chủ tịch Kim và thúc đẩy tiến trình hòa bình"

2019-02-09 - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa - Sáng 9-2 (mùng 5 Tết Kỷ Hợi), tại Công viên Văn hóa Đống Đa (quận Đống Đa, Hà Nội), Thành ủy, UBND TP Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa và đón Bằng Công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt di tích Gò Đống Đa

2019-02-09 - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa - Sáng 9-2 (mùng 5 Tết Kỷ Hợi), tại Công viên Văn hóa Đống Đa (quận Đống Đa, Hà Nội), Thành ủy, UBND TP Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa và đón Bằng Công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt di tích Gò Đống Đa

2019-02-09 - Nguyễn Thanh Tú công bố video về lời khai hữu thệ của đảng trưởng Việt Tân - P1 -

2019-02-09 - Mỹ cảm ơn Việt Nam làm chủ nhà cuộc gặp Trump - Kim - "Việt Nam là người bạn thân thiết và là đối tác của Mỹ, và chúng tôi cám ơn chính phủ Việt Nam vì sự hào phóng khi làm chủ nhà cho hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai này”, ông Palladino nói trong một cuộc họp báo tại trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ ở thủ đô Washington D.C.

2019-02-08 - Giới trung lưu thất thần vì tiền thuế tăng do luật thuế mới của TT. Trump - Họ đã bị sốc khi thấy rằng thay vì hy vọng có một sự thay đổi nhỏ trong tiền thuế trả về, thực sự họ lại còn nợ thêm chú Sam (chính phủ liên bang). Người Mỹ đang khám phá ra rằng với hệ thống thuế hiện nay, hầu hết các khoản giảm thuế từ dự luật đều cho các tập đoàn được hưởng.

2019-02-08 - Đảng Cộng Hòa yêu cầu Đảng Dân Chủ "tha" cho ông Trump về báo cáo Thuế! - Đảng Dân chủ đang tổ chức một phiên điều trần hôm thứ Năm về tầm quan trọng của việc tiết lộ thông tin về thuế của TT Trump. Điều này sẽ tiết lộ số tiền ông kiếm được, ai trả cho ông và ông phải trả bao nhiêu thuế. Lãnh đạo hàng đầu của Đảng Cộng hòa trong ủy ban thuế ở Hạ viện yêu cầu chủ tịch Hạ viện đừng đòi hỏi tài liệu đó, mặc dù luật liên bang minh thị cho Chủ tịch Hạ viện cái quyền làm như vậy - và mặc dù đảng Cộng hòa đã từng sử dụng quyền lực đó để giám sát chính quyền Barack Obama.

2019-02-08 - -

2019-02-08 - Mừng Tết Kỷ Hợi - GS Nguyễn Mạnh Quang khai mạc bài nói chuyện đầu năm. -

2019-02-08 - Việt Nam, điểm đến tuyệt vời cho những quyết định quan trọng - có một tiêu chí giúp cho Việt Nam thực sự nổi trội hơn so với các quốc gia khác, đó là: mối quan hệ nồng ấm của Việt Nam đối với cả Mỹ, Hàn Quốc và Triều Tiên, 03 quốc gia chính tham gia



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2019-02-10 - Sóc Sơn: Em bé gái đóng vai Tướng Bà năm nay xinh như thiên thần - Mike Wilson -

● 2019-02-10 - Nhân câu chuyện Bức tượng Phật ngồi lưng vua độc nhất Việt Nam ở Hà Nội - Việt Dân -

● 2019-02-09 - Paris- Tết không viết "Nouvel An Chinois" nữa mà là "Fete du Printemps" - Diễn Đàn Thư Tín -

● 2019-02-06 - Bình luận bài: "Nhân việc dựng tượng Petrus Ký ở San Jose, California, nghĩ về một bài thơ cũ” - Hương -

● 2019-02-02 - Làm sao đọc sử mà tự kiểm điểm nếu lịch sử không hề được viết ra, hay nói đến? - Thính giả Youtube -

● 2019-02-02 - Thực dân Pháp và Giáo Sĩ TCG - Đó, lịch sử và bản chất "thánh tử đạo" của họ - chỉ có vậy thôi! - Việt Dân -

● 2019-01-31 - Nếu thật có chuyện này, tôi hiến kế để tiêu diệt Cộng Sản - Giác Hạnh -

● 2019-01-30 - Bài Học Cho Những Kẻ Muốn Núp Bóng Chú SAM - Milu-Dau -

● 2019-01-28 - Ký Ức Vui Vẻ - dân tộc mình vui, buồn, sướng, khổ ... là như thế này đây ! - Việt Dân -

● 2019-01-27 - Ta Hỏi Ngươi - Tại sao cứ nói dối với các con cháu ta là nó Hiền, nó Thiện, nó Toàn Năng, Toàn Trí? - FB sachhiem.net -

● 2019-01-27 - Hoàng Duy Hùng vạch mặt phù thủy của Kim Nguyễn cựu CT CĐ Houston - Hoàng Duy Hùng -

● 2019-01-27 - Có bao nhiêu kiều dân Vatican - thần dân thành Rome- trên lãnh thổ Việt Nam? - Dê Xù -

● 2019-01-26 - Khủng Hoảng Venezuela Và Trò Hề Dân Chủ Của Phương Tây - FB Xuân Thành Vũ -

● 2019-01-26 - Tại sao có một số những "thần dân của thành Rome" gốc Việt dám chửi rủa Chiến Khu Ba Đình? - Trần Quang Diệu -

● 2019-01-26 - QUAN HỆ VATICAN - TRUNG QUỐC - FB Chính Nhân -

● 2019-01-20 - Tôi Đấu Tranh Cho Quyền Con Người Và Sự Dân Chủ - Vũ Thiên Mệnh/BMTCG -

● 2019-01-19 - Tại sao kẻ gian lại được đứng ngang hàng với các vị anh hùng của dân tộc? - FB Hiệp Nguyễn -

● 2019-01-15 - Chiên cuồng tín ngày càng manh động, càng lộ rõ mặt thật, mới đây nhất là vụ vườn rau Lộc Hưng - Phan Nguyên -

● 2019-01-14 - Những triết gia vô thần ở Đông Phương thời xa xưa - Triết gia Đông Phương -

● 2019-01-12 - Vườn Rau Lộc Hưng - Hội Thừa Sai Paris đã "mua đứt" nơi nào trên đất nước Việt Nam, và lúc nào? - Trần Quang Diệu -

● 2019-01-12 - Từ Vườn Rau Lộc Hưng Việt Nam tới “Trưng Thu Đất" Để Xây Tường Ở Biên Giới Mỹ - Mễ - Ri Nguyễn -

● 2019-01-11 - Vườn Rau Lộc Hưng - Cảm Tính, Quan Sát và Tìm Hiểu Thêm - Trần Quang Diệu vs Phạm Trung Kiên -

● 2019-01-11 - Vụ Chính phủ Hoa Kỳ đóng cửa: Thư người đọc, đăng trên The Palm Beach Post, ngày 11/1/19 - Mike Wilson -

● 2019-01-08 - Điều gì Khiến Trung Tâm Asia Sụp Đổ Sau 20 Năm Hoạt Động? - Bá Tánh -

● 2019-01-08 - Church of Satan không phải là một tổ chức tôn giáo thờ Satan như tuyên truyền của Ki-tô giáo - FB Bí Mật Thiên Chúa Giáo -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 >>>