●   Bản rời    

Ham nói chữ coi chừng - Đừng ráp tầm bậy câu "Thất thập cổ lai hi"

From "Batkhuat nguyen" via TDNL on 2021-12-08 11:35

SÁU GIAI ĐOẠN CỦA ĐỜI NGƯỜI

Nhiều người lầm tưởng là câu "Nhân sinh thất thập cổ lai hy" là lời của Khổng Tử , bởi vì Khổng Tử đã chia cuộc đời con người thành 6 giai đoạn mà giai đoạn cuối bắt đầu ở tuổi 70.

"Thất thập cổ lai hy" không phải là lời của Khổng Tử mà là một câu thơ của thi hào Đỗ Phủ (712 – 770) thời nhà Đường, Trung Quốc.
Năm chữ: Thất thập cổ lai hy bắt nguồn từ "Nhân sinh thất thập cổ lai hy".
Đó là câu thơ thứ tư trong bài "Khúc Giang Nhị Thủ" kỳ nhị (bài 2) của Đỗ Phủ, nguyên văn như sau:

Triều hồi nhật nhật điển xuân y
Mỗi nhật giang đầu tận túy quy
Tửu trái tầm thường hành xứ hữu
Nhân sinh thất thập cổ lai hy


Nhân sinh thất thập cổ lai hy - Sống bảy mươi năm xưa nay có mấy người? Đỗ Phủ đã viết như thế, vì thời đó có rất hiếm người thọ đến 70 tuổi. Đỗ Phủ chỉ sống đến tuổi 59. Vậy thì Khổng Tử đã nói gì?

Sách Luận ngữ có chép câu nói của Khổng Tử (551-479 Trước CN):

Ngô thập hữu ngũ nhi chí vu học,

Tam thập nhi lập,

tứ thập nhi bất hoặc,

ngũ thập tri thiên mệnh,

lục thập nhi nhĩ thuận,

thất thập nhi tùng tâm sở dục bất du củ.


Dịch nghĩa

15 tuổi có chí học hành

30 tuổi vững vàng, tự lập

40 tuổi chẳng nghi hoặc vì trí tuệ đã mở mang

50 tuổi biết mệnh trời

60 tuổi biết phán đoán mọi sự

70 tuổi làm theo ý mình muốn mà không vượt khuôn khổ đạo lý.

Như vậy "Thất thập cổ lai hy" rõ ràng không phải là lời của Khổng Tử. Bàn rộng ra về lời của Khổng Tử ta có thể nói như sau :

1- 15 tuổi thì để hết tâm trí vào việc học, thiếu thời cần tập trung vào việc tu dưỡng, xác định chí hướng và tích lũy kiến thức.

2- Tam thập nhi lập,
30 tuổi thì tự lập, gây dựng sự nghiệp, có khả năng tự nuôi sống bản thân và xác định một vị trí của mình trong xã hội.

3- Tứ thập nhi bất hoặc
40 tuổi, có kiến thức và kinh nghiệm phong phú, nên đối với những việc diễn ra trong xã hội có lập trường rõ ràng.

4- Ngũ thập nhi tri thiên mệnh,
50 tuổi mới có thể bắt đầu thông suốt chân lý của tạo hóa, tức là hiểu được mệnh của trời. Ở tuổi này đã nắm vững quy luật tự nhiên và quy luật xã hội.

5- Lục thập nhi nhĩ thuận,
60 tuổi thì nhìn sự việc không còn thấy chướng tai gai mắt - thuận nhĩ, không như tuổi trẻ còn nông cạn, nên trước nhiều sự việc dễ thông cảm và có thái độ khoan dung hơn.

6- Thất thập nhi tùng tâm sở dục, bất du củ,
70 tuổi đạt đến tình trạng hoàn hảo về cách xử thế ở đời, làm điều gì cũng thể hiện đúng với lòng mình mà không bao giờ vượt ra khỏi quy tắc - bất du củ có nghĩa là không vượt ra ngoài quy tắc.

Sáu giai đoạn của Khổng Tử về đời người ngày nay có khác đi một chút vì chẳng hạn ngày nay "Thất thập cổ lai hy" thì đầy rẫy, có rất nhiều người sống đến 90 tuổi hoặc 100 tuổi. Dù thế nào đi nữa lời của tiền nhân ta nên suy ngẫm.

Để kết thúc, tôi xin viện dẫn những lời đầu tiên Đức Phật sau khi Ngài vừa mới giác ngộ :

- Trong dòng đời luân chuyển này, ta đã sinh tử biết bao nhiêu lần, hết lần sinh tử này đến lần sinh tử khác, vô lượng lần sinh tử. Và mỗi lần sinh ra, ta không ngừng chạy, chạy mãi và hướng đến cái chết.

Có phải Khổng Tử và Phật Thích Ca gặp nhau ở điểm này ?
Khổng Tử quan niệm một cuộc đời của một con người còn đức Phật quan niệm vô lượng kiếp, vô lượng lần sinh tử của chúng sinh.

Khổng Tử dạy con người làm sao để sống trong một đời người, Đức Phật dạy ta sống sao để giác ngộ, giải thoát, thoát khỏi luân hồi vô lượng kiếp...

Tôn Thất Mệnh




Đó đây


2026-01-11 - TPHCM: Tranh chấp tài sản chung, "bỏ quên" vai trò cộng đồng! - TP Hồ Chí Minh vừa xét xử phúc thẩm vụ “tranh chấp đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất” giữa ông Vương Tấn Việt và một số bị đơn tại xã Châu Pha, TP HCM, đã khép lại bằng phán quyết buộc giao trả 71.763m² đất cho nguyên đơn. Một trong những điểm gây tranh cãi gay gắt nhất trong vụ án tranh chấp gần 72.000m² là: mảnh đất đó thực sự là tài sản cá nhân hay tài sản hình thành từ sinh hoạt tôn giáo, công sức cộng đồng? Văn bản số 290/TB.CAT(PV24) ngày 08/11/2010 của Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) từng xác định: “Số tài sản mà nhóm tu sĩ mang đi là tài sản chung của chùa do bá tánh đóng góp… các tu sĩ đều là thành viên của chùa…”

2026-01-09 - Đưa tác phẩm "Nỗi Buồn Chiến Tranh" ra khỏi danh sách bình chọn 50 tác phẩm văn học, - Ngày 07/01/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được Thư của nhà văn Bảo Ninh. Bộ đã giao cho các đơn vị chức năng của Bộ gặp gỡ, trao đổi, lắng nghe ý kiến của nhà văn Bảo Ninh

2026-01-07 - Nội dung bạn đang xem đến từ website gdptangiang.vn - Thật bất ngờ, người này nói Phật giáo Việt Nam (PGVN) có năm ưu điểm căn bản mà đạo Thiên Chúa ở Việt Nam không có được. 1 Ưu điểm thứ nhất: độc lập, thuần túy, tự lập, ngay thẳng 2 Ưu điểm thứ hai: tu sĩ PGVN sống đạo đức 3 Ưu điểm thứ ba: PGVN không bị thế lực bên ngoài chi phối 4 Ưu điểm thứ tư: PGVN không cấu kết với ngoại bang để làm tổn hại đất nước và nhân dân mình 5 Ưu điểm thứ năm: PGVN không có chủ trương "đặt thần quyền lên trên thế quyền".

2026-01-07 - THÍCH CHÂN QUANG - TỪ VINH QUANG ĐẾN SỤP ĐỔ - TỨ ĐẠI MA TĂNG -

2026-01-06 - THÍCH CHÂN QUANG - TỪ VINH QUANG ĐẾN SỤP ĐỔ - TỨ ĐẠI MA TĂNG -

2026-01-06 - Chỉ có các "cá nhân" thuộc Thiên Chúa Giáo La mã ủng hộ việc Mỹ làm ở Venezuela! -

2026-01-04 - Náo loạn ACL Bolsa! Thanh niên da trắng mang Cờ Đỏ Sao 🌟 Vàng thách thức. Quân Cảnh Bolsa ngủ gục !? -

2026-01-03 - Thế giới choáng váng! Áp tải lên USS Iwo Jima … đến Toà New York … hoảng loạn, -

2026-01-03 - 17 nhà truyền giáo Công giáo bị sát hại trong năm 2025 - Châu Phi là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 10 trường hợp, đặc biệt chỉ riêng tại Nigeria đã có 5 vị bị sát hại. Tính từ năm 2000 đến nay, Fides đã ghi nhận 626 trường hợp các nhà truyền giáo hoặc nhân viên mục vụ bị sát hại (trên thế giới) - (Lịch sử cho người ta biết sự thật!)

2026-01-03 - Thích Chân Quang - Những Phát Ngôn Gây Sốc - Thợ Tu l Chuyện Đêm Khuya -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2026-01-11 - TPHCM: Bản án phúc thẩm "bỏ quên" vai trò cộng đồng trong vụ tranh chấp tài sản chung, - Nhóm PV -

● 2026-01-10 - Khám phá: Một phần văn hóa truyền thống Việt Nam tại Hoa Kỳ. - Lê Hoàng -

● 2026-01-10 - Năm nay, Việt Nam xếp thứ 4 trên bản đồ thể thao trí tuệ thế giới. - Lê Mạnh Đông -

● 2026-01-09 - Điều mâu thuẫn trong quan niệm "giáo dục khai phóng" - Lý Thái Xuân -

● 2026-01-08 - CHÁU DỎM - Trùm xã hội ...vàng khè. - Nguyễn Minh Chí -

● 2026-01-07 - Linh mục không chịu "đạo ai nấy giữ" đâu nhé - "Gương sáng" của TCG là gì??? - Chien Dang -

● 2026-01-07 - Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo Có Dấu Hiệu Vi Phạm Pháp Luật - Nhân Dân Cần Một Lời Xin Lỗi - Nguyễn Trọng Nghĩa is in Cao Lãnh, Vietnam -

● 2026-01-07 - IRELAND- Khám phá gần 800 hài cốt trong bể phốt tại nhà hộ sinh do nhà thờ quản lý - Hữu Long Nam -

● 2026-01-05 - Tại Sao Tôi TỪ BỎ Cơ Đốc Giáo? Hành Trình Rời Bỏ Đức Tin Sau 10 Năm - kênh Thế Giới Cổ Đại -

● 2026-01-05 - Sách Giáo Khoa - Bộ Giáo Dục - và Cộng Đồng - SH sưu tập -

● 2026-01-03 - Tiểu Sử của LM Phêrô Nguyễn Văn Tường - Người từng bị Giáo hội Dứt Phép Thông Công - Đức Mẹ La Vang - Our Lady of Lavang -

● 2025-12-27 - Công an xã Thạch Xuân (Hà Tĩnh) đảm bảo An ninh Trật tự đêm Giáng sinh - Công an xã Thạch Xuân, tỉnh Hà Tĩnh -

● 2025-12-27 - Ngỡ ngàng đến nhà thờ Việt Nam ở Kansas, Mỹ đêm NOEL. - FB Phạm Gia Hào Bội Hào -

● 2025-12-25 - Ngôn ngữ của Giáo hội La mã đúng là ... La ... Mã!! - Lê Thị Kim Hoa -

● 2025-12-16 - Câu Chuyện Ba Vua (đến viếng ... Chúa hài đồng) - Minh Anh Nguyễn -

● 2025-12-16 - Tại sao CGLM phải chọn ngày tháng khác để mừng Noel.? - Lý Thái Xuân -

● 2025-12-08 - Thánh Lễ Tưởng Niệm nạn nhân của nạn đói Holodomor 1932–1933 ở Ukraine do TGM Marek Zalewski, Đại diện thường t - Đại sứ quán Ukraine tại Việt Nam -

● 2025-11-20 - Nỗi cô đơn của Hoàng hậu Nam Phương là do CHÍNH BÀ TẠO RA. - Lý Thái Xuân -

● 2025-11-18 - Giáo hội La mã, kể từ giáo hoàng trở xuống không thể trả lời. - Lý Thái Xuân -

● 2025-11-15 - Anh Hùng Ở Cả Hai Miền Nam Bắc 1 Nhà - Những vần thơ lịch sử đã biến mất - Người Cần Thơ -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 >>>