●   Bản rời    

Ham nói chữ coi chừng - Đừng ráp tầm bậy câu "Thất thập cổ lai hi"

From "Batkhuat nguyen" via TDNL on 2021-12-08 11:35

SÁU GIAI ĐOẠN CỦA ĐỜI NGƯỜI

Nhiều người lầm tưởng là câu "Nhân sinh thất thập cổ lai hy" là lời của Khổng Tử , bởi vì Khổng Tử đã chia cuộc đời con người thành 6 giai đoạn mà giai đoạn cuối bắt đầu ở tuổi 70.

"Thất thập cổ lai hy" không phải là lời của Khổng Tử mà là một câu thơ của thi hào Đỗ Phủ (712 – 770) thời nhà Đường, Trung Quốc.
Năm chữ: Thất thập cổ lai hy bắt nguồn từ "Nhân sinh thất thập cổ lai hy".
Đó là câu thơ thứ tư trong bài "Khúc Giang Nhị Thủ" kỳ nhị (bài 2) của Đỗ Phủ, nguyên văn như sau:

Triều hồi nhật nhật điển xuân y
Mỗi nhật giang đầu tận túy quy
Tửu trái tầm thường hành xứ hữu
Nhân sinh thất thập cổ lai hy


Nhân sinh thất thập cổ lai hy - Sống bảy mươi năm xưa nay có mấy người? Đỗ Phủ đã viết như thế, vì thời đó có rất hiếm người thọ đến 70 tuổi. Đỗ Phủ chỉ sống đến tuổi 59. Vậy thì Khổng Tử đã nói gì?

Sách Luận ngữ có chép câu nói của Khổng Tử (551-479 Trước CN):

Ngô thập hữu ngũ nhi chí vu học,

Tam thập nhi lập,

tứ thập nhi bất hoặc,

ngũ thập tri thiên mệnh,

lục thập nhi nhĩ thuận,

thất thập nhi tùng tâm sở dục bất du củ.


Dịch nghĩa

15 tuổi có chí học hành

30 tuổi vững vàng, tự lập

40 tuổi chẳng nghi hoặc vì trí tuệ đã mở mang

50 tuổi biết mệnh trời

60 tuổi biết phán đoán mọi sự

70 tuổi làm theo ý mình muốn mà không vượt khuôn khổ đạo lý.

Như vậy "Thất thập cổ lai hy" rõ ràng không phải là lời của Khổng Tử. Bàn rộng ra về lời của Khổng Tử ta có thể nói như sau :

1- 15 tuổi thì để hết tâm trí vào việc học, thiếu thời cần tập trung vào việc tu dưỡng, xác định chí hướng và tích lũy kiến thức.

2- Tam thập nhi lập,
30 tuổi thì tự lập, gây dựng sự nghiệp, có khả năng tự nuôi sống bản thân và xác định một vị trí của mình trong xã hội.

3- Tứ thập nhi bất hoặc
40 tuổi, có kiến thức và kinh nghiệm phong phú, nên đối với những việc diễn ra trong xã hội có lập trường rõ ràng.

4- Ngũ thập nhi tri thiên mệnh,
50 tuổi mới có thể bắt đầu thông suốt chân lý của tạo hóa, tức là hiểu được mệnh của trời. Ở tuổi này đã nắm vững quy luật tự nhiên và quy luật xã hội.

5- Lục thập nhi nhĩ thuận,
60 tuổi thì nhìn sự việc không còn thấy chướng tai gai mắt - thuận nhĩ, không như tuổi trẻ còn nông cạn, nên trước nhiều sự việc dễ thông cảm và có thái độ khoan dung hơn.

6- Thất thập nhi tùng tâm sở dục, bất du củ,
70 tuổi đạt đến tình trạng hoàn hảo về cách xử thế ở đời, làm điều gì cũng thể hiện đúng với lòng mình mà không bao giờ vượt ra khỏi quy tắc - bất du củ có nghĩa là không vượt ra ngoài quy tắc.

Sáu giai đoạn của Khổng Tử về đời người ngày nay có khác đi một chút vì chẳng hạn ngày nay "Thất thập cổ lai hy" thì đầy rẫy, có rất nhiều người sống đến 90 tuổi hoặc 100 tuổi. Dù thế nào đi nữa lời của tiền nhân ta nên suy ngẫm.

Để kết thúc, tôi xin viện dẫn những lời đầu tiên Đức Phật sau khi Ngài vừa mới giác ngộ :

- Trong dòng đời luân chuyển này, ta đã sinh tử biết bao nhiêu lần, hết lần sinh tử này đến lần sinh tử khác, vô lượng lần sinh tử. Và mỗi lần sinh ra, ta không ngừng chạy, chạy mãi và hướng đến cái chết.

Có phải Khổng Tử và Phật Thích Ca gặp nhau ở điểm này ?
Khổng Tử quan niệm một cuộc đời của một con người còn đức Phật quan niệm vô lượng kiếp, vô lượng lần sinh tử của chúng sinh.

Khổng Tử dạy con người làm sao để sống trong một đời người, Đức Phật dạy ta sống sao để giác ngộ, giải thoát, thoát khỏi luân hồi vô lượng kiếp...

Tôn Thất Mệnh




Đó đây


2026-11-07 - Lời Cảnh Tỉnh Cho CTM Hãy Tổ Giác Vương Tấn Việt -

2026-11-07 - Lịch Sử Tội Ác của Công giáo La mã Ở Việt Nam -

2026-11-05 - Gia tộc của chế độ Ngô Đình Diệm -

2026-11-04 - THÍCH CHÂN QUANG tiếp tục xúc phạm Bác Hồ trước mặt Cụ MƯỜI HƯƠNG? -

2026-10-22 - Tạm giữ nam sinh hành hung cô giáo ngay trong lớp học ở Hà Nội - VTV.vn - Liên quan đến vụ nam sinh hành hung cô giáo ngay trong lớp học tại Hà Nội, cơ quan công an đã tạm giữ nam sinh để phục vụ công tác điều tra, làm rõ vụ việc. Theo đó, nam sinh này cùng một số học sinh khác không làm bài tập về nhà nên bị cô giáo nhắc nhở và yêu cầu đứng lên. Trong quá trình này, nam sinh mất bình tĩnh, dẫn đến hành vi hành hung cô giáo.

2026-10-19 - NÓNG 19-10-26: ĐÃ ĐẾN LÚC DỪNG CÂU CHUYỆN CỦA HOÀNG DUY HÙNG LẠI NẾU KHÔNG HẬU QUẢ KHÔN LƯỜNG -

2026-10-19 - Chúa trên thập tự ngã xuống đập vào đầu 1 linh mục đang làm lễ - LM Công giáo Patricio Alfredo Sánchez Molinari đã tử vong vào thứ Bảy, ngày 18 tháng 10 năm 2026, khi một cây thánh giá bằng gỗ lớn đổ ập vào đầu ngài trong một buổi Thánh lễ được phát trực tuyến

2026-10-11 - Toàn cảnh vụ thảm án khiến ba mẹ con tử vong ở Đồng Nai - Sau khi chia tay, Nguyễn Đức Anh mang dao tìm đến nhà người yêu cũ để trả thù. Không vào được nhà, Đức Anh trèo sang tấn công gia đình hàng xóm khiến 3 người tử vong, 1 người bị thương nặng.

2026-10-10 - Chào mừng giải phóng Thủ đô: Đại tiệc pháo hoa nghệ thuật và trải nghiệm đỉnh cao - Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2026), Hà Nội sẽ trở thành tâm điểm rực rỡ với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch quy mô lớn. Điểm nhấn được chờ đợi là màn trình diễn pháo hoa nghệ thuật tầm cao kết hợp âm nhạc bùng nổ vào đêm 10/10

2026-10-10 - Mãn nhãn với màn pháo hoa lộng lẫy mừng 72 năm Giải phóng Thủ đô - Pháo hoa rực rỡ sắc màu đã thắp sáng bầu trời Hà Nội trong đêm 10/10, thu hút đông đảo người dân tới chiêm ngưỡng.



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ▪ >>>




Thư, ý kiến ngắn

 ● 2026-11-08 - Các con chiên sát nhân thật là man rợ - Hồ Văn Sơ -

● 2026-10-31 - ĐÓ LÀ MỘT TÀN DƯ - CTN Lương Phong Đang: Ai chửi bới Thầy Chân Quang - Quang Nguyễn -

● 2026-10-29 - Sự thao túng của Phan Huy Lê lên hệ thống chính trị Việt Nam - Quang Nguyen Xuan -

● 2026-09-27 - Vài lời nhắn em Hoàng Cường - v/v Người Công giáo cần được tôn trọng! - Lý Thái Xuân -

● 2026-09-14 - Hiểu thế nào về "giáo dục khai phóng"? - Minh Hồ -

● 2026-09-08 - Luật sư Francis Henry Loseby và người tù Tống Văn Sơ tại Hồng Kông (1931–1933) - Lê Thanh Ngân -

● 2026-09-08 - Con chiên NGUYỄN TRƯỜNG TỘ: - Trần Ly Official -

● 2026-09-02 - Đây là Ý Chúa, nhưng chiên sẽ không tạ ơn đâu! - Quang Hiển -

● 2026-08-18 - Giáo phận Công giáo Vermont, Hoa Kỳ đang trong thủ tục phá sản để giải quyết 67 vụ kiện lạm dụng tình dục - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-08-16 - Lễ chung thất Sa Di Bồ Tát giới Bùi Hồng Quang - Man Minh Nguyen -

● 2026-08-14 - Khởi công đóng mới, tàu hộ vệ chống ngầm đa năng, lớn nhất của Hải quân Nhân dân Việt Nam - TT Nguyễn Thanh Tuấn -

● 2026-08-12 - Chân Quang Và 10 Danh Hiệu Đệ Nhất Thế Gian - Hàn Tuấn Phong -

● 2026-08-12 - "Vua Càn Long là ông vua rất tốt!" - Thích Chân Wang nhận Giặc làm Cha! - Kênh Na Balo -

● 2026-08-12 - Vãi lái với CTN của Thích Chân Quang? - Hoàng John - Đạo & Đời -

● 2026-08-12 - Chúng Phó Đạo Tràng Đại Dũng Vạch Mặt Sư Phụ Thích Chân Quang - Kênh Trần Ly Official -

● 2026-08-10 - Có Vong nhập Ma nhập... không? - Lý Thái Xuân -

● 2026-08-01 - Cha mẹ cần bảo vệ con mình trước những tư duy cực đoan, độc địa của hội nhóm này. - Nguyen Thu Hien -

● 2026-08-01 - Vấn chưa tìm được xác Sơ Maria Nguyễn Thị Bích Hằng sau khi bị lũ cuốn trôi 1 năm 10 tháng 20 ngày - Tin Công Giáo 24h -

● 2026-07-31 - Một Dân Biểu tiểu bang Tennessee mong muốn cấm Hồi giáo, Phật giáo và Ấn Độ giáo - Việt Báo Daily News -

● 2026-07-30 - Chuyện lạ chỉ có ở Thiền Tôn Phật Quang - "Nhân Tài Đất Việt" - "Quốc Trung Hiền Sĩ!" - Nguyen Thu Hien -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 ▪ >>>