Nhà Nước Hồi Giáo và Việt Nam

Thomas L. Friedman/ Nguyễn Ri dịch

https://sachhiem.net/TONGIAO/tgN/NguyenRi_11.php

10-Dec-2014

 

Tháng Năm vừa qua (2014), tôi đến thăm Việt Nam và gặp gỡ sinh viên đại học. Sau một tuần được hưởng tình yêu nồng nàn của người Việt, họ nói với tôi họ ngưỡng mộ nước Mỹ, muốn làm việc hoặc học tập ở đó và có bạn bè và gia đình sống ở đó, tôi không thể không thắc mắc: "Làm sao chúng ta đã nhận thức về đất nước này quá sai lạc? Làm sao chúng ta tham dự vào một cuộc chiến tranh với Việt Nam mà cuộc chiến đó lấy đi bao mạng sống và đẩy họ vào vòng tay kẻ thù mà họ ghét nhất, Tầu? "

Đó là một câu chuyện dài phức tạp, tôi biết, nhưng phần lớn của nó là đã không am hiểu bối cảnh chính trị cốt lõi của Việt Nam, đó là cuộc đấu tranh của người bản địa yêu nước chống lại thực dân cai trị - họ không chạy theo chủ nghĩa Cộng Sản toàn cầu, như chúng ta đã gán ghép cho họ.

Người miền Bắc vừa là người Cộng Sản vừa là người yêu nước - và bây giờ vẫn vậy. Lý do chính chúng ta thất bại tại Việt Nam là những người cộng sản đã lôi cuốn người Việt yêu nước hiệu quả hơn nhiều so với đồng minh người Miền Nam của chúng ta, những người đã thường bị xem như tham nhũng, hay không có chính nghĩa. Người Miền Bắc đã xoay sở để chiến thắng (cộng với sự cưỡng bức tàn bạo) phần đông người Việt Nam ủng hộ họ không phải hầu hết người Việt Nam đã theo Marx và Lenin, nhưng bởi vì Hồ Chí Minh và các đồng chí cộng sản của ông được xem là người quốc gia chân chính hơn.

Tôi tin rằng một cái gì đó hơi giống như việc này đang xẩy ra tại Iraq.

Ảnh: AP Photo/Militant Website

Nhà nước Hồi giáo, hoặc ISIS, với nhóm nhỏ chiến binh thánh chiến, gần như trong vòng một đêm, đã có thể chiếm giữ rất nhiều lãnh thổ của người Sunni không theo phe thánh chiến ở Syria và Iraq - không phải là phần đông phái Sunni ở Iraq và Syria bất ngờ theo chính sách Hồi giáo của ISIS với lãnh đạo tự xưng. Hầu hết người Sunni ở Iraq và Syria không muốn gả con gái mình cho một người cuồng tín đầy râu ở Chechnya,  và một vài trong số họ cầu nguyện năm lần một ngày và thích uống rượu Scotch (trong khi cầu kinh) cho trôi. Họ đã chấp nhận hoặc tham gia ISIS vì họ đã bị đàn áp có hệ thống bởi người Shiite, của chế độ thân Iran của Bashar al-Assad ở Syria, và của Thủ Tướng Nuri Kamal al-Maliki tại Iraq - và bởi vì họ xem ISIS như một phương tiện để hồi sinh dân tộc của người Sunni và chấm dứt  sự đàn áp của người Shiite.

Thách thức mà Mỹ phải đương đầu ở Iraq là cố gắng đánh bại ISIS trong liên minh ngầm với người Shiite địa phương ở Syria và Iran đang tham chiến ở Iraq và Syria. Người Sunni ở Syria và Iraq xem Iran là "thực dân" thống trị để làm cho Iraq suy yếu.

Bị ám ảnh với chủ nghĩa cộng sản, Mỹ đã can thiệp vào cuộc nội chiến ở Việt Nam và thay chỗ thực dân Pháp. Bị ám ảnh với thánh chiến và ngày 9/11, chúng ta hiện đang làm công tác đấu thầu của Iran và Syria ở Iraq? Có phải thánh chiến là chủ nghĩa dân tộc của người Sunni giống như Cộng Sản là chủ nghĩa dân tộc của người Việt Nam: một làn sóng ý thức hệ đáng sợ tạo phản ứng cảm xúc ở phương Tây – được gia cố bằng đoạn phim chặt đầu - nhưng đã che đậy phong trào dân tộc sâu sắc hơn cùng mức độ chính nghĩa và phổ biến trong bối cảnh của nó?

Tôi tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu  ISIS không làm chuyện man rợ và tuyên bố: "Chúng tôi là Nhà nước Hồi giáo. Chúng tôi đại diện cho lợi ích của người Sunni ở Syria và Iraq đã bị hành hạ bởi chế độ bạo tàn của Damascus và Baghdad chỉ đạo bởi Iran. Nếu bạn nghĩ rằng chúng tôi giết người, vậy thì chỉ cần Google chữ "Bashar al-Assad và bom thùng" hoặc "lực lượng dân quân Shiite của Iraq và việc sử dụng khoan điện để giết người Sunni." Bạn sẽ thấy những gì chúng tôi phải đối mặt sau khi người Mỹ ra đi. Mục tiêu của chúng tôi là để đảm bảo lợi ích của người Sunni ở Iraq và Syria. Chúng tôi muốn một miền Sunnistan tự trị ở Iraq giống như người Kurd có một Kurdistan - Với phần mỏ dầu Iraq thịnh vượng riêng của chúng tôi "

Như vậy có lẽ sẽ nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ người Sunni ở khắp mọi nơi. Tạp chí ISIS của, Dabiq, gần đây đã phổ biến một bài báo, "phản ánh về cuộc Thập tự chinh cuối cùng" (do Viện nghiên cứu truyền thông Trung Đông chép lại), trong đó cho rằng cuộc chiến tranh của Mỹ với ISIS chỉ phục vụ lợi ích của kẻ thù của nước Mỹ là Iran và Nga. Bài báo trích chiến lược gia Mỹ khi cảnh báo rằng Iran đã tạo ra một "vành đai Shia từ Tehran thông qua Baghdad đến Beirut," một mối đe dọa lớn hơn nhiều so với ISIS.

Vậy tại sao ISIS chặt đầu hai nhà báo Mỹ? Bởi vì ISIS là một liên minh của các chiến binh thánh chiến nước ngoài, các bộ lạc người Sunni địa phương và cựu sĩ quan quân đội Đảng Baath của Iraq. Tôi nghi ngờ các lãnh đạo chiến binh thánh chiến muốn lôi Mỹ vào một "cuộc thập tự chinh" chống lại người Hồi giáo - giống như Osama bin Laden - để tiếp sinh lực và thu hút người Hồi giáo trên khắp thế giới và để khắc phục nhược điểm chính của họ, cụ thể là người Sunni ở Iraq và Syria bị lôi cuốn vào ISIS chỉ vì một phương tiện để hồi sinh giáo phái của họ, chứ không phải vì họ muốn theo phái Hồi giáo khắt khe / thánh chiến. Không có cách nào tốt hơn để có được người Sunni thế tục ở Iraq và Syria hợp nhất với ISIS cho bằng việc Mỹ ném bom hết tất cả.

Ảnh trong bài: "Could Airpower Have Won the Vietnam War?", web https://nationalinterest.org/

ISIS cần phải được ngăn chặn trước khi nó tạo mất ổn định như ở Jordan, Lebanon và Kurdistan. Nhưng phá tan nó? Đó sẽ là việc khó khăn, bởi vì nó không chỉ cưỡi trên một ảo tưởng giáo chủ thánh chiến, mà còn trên những bất bình sâu sắc của những người Sunni có tinh thần dân tộc. Tách làm hai là cách tốt nhất để đánh bại ISIS, nhưng cách duy nhất để tách người Sunni chính thống ra khỏi chiến binh thánh chiến là cho người Sunni chính thống và người Shiite chia sẻ quyền lực, để xây dựng vững mạnh sự phụ thuộc lẫn nhau từ những gì không lành mạnh bây giờ. Có cơ hội đó chăng? Rất thấp. Tôi hy vọng Tổng thống Obama đã nghĩ qua điều này.

Nguyễn Ri dịch

Nguồn https://news.yahoo.com/poll-latin-america-catholics-steadily-leave-faith-050615912.html  

__________________

Các bài của Nguyễn Ri: link https://sachhiem.net/TONGIAO/tgN/ListRiNguyen.inc.php