Ngày 10 Tháng 3 Năm 1975 - Trận Đánh Mở Màn Trên Cao Nguyên Ban Mê Thuột

Phan Tấn Công

http://sachhiem.net/LICHSU/P/PhanTanCong_02.php

10-Mar -2026

 

  (Sinh hoạt trong những ngày đầu VNCH thất trận)

Tan Tác Cảnh Chợ Chiều

 Ban Mê Thuột, nơi đây tôi đã chứng khiến cuộc chiến năm Mậu Thân 1968, cảnh tàn phá và chết chóc tan thương đem đến cho dân thường trên đường phố. Quân lính hai bên hi sinh vô ích thật đáng tiếc. Cái ngu của bọn tay sai chính quyền VNCH là liệu mình không thắng được cuộc chiến thì lo mà thu xếp đình chiến tìm giải pháp thương lượng hòa bình, thì đỡ phải đỗ xương máu quá nhiều. Phải đánh nhau để tiêu thụ hết hàng tồn kho vũ khí của Mỹ sau thế chiến thứ II để lại và thử nghiệm các loại vũ khí mới sản xuất, phải đánh nhau thêm 7 năm nữa. Rốt cuộc: Năm 1975 tôi lại chứng kiến ở BMT một cuộc tháo chạy khỏi trận chiến, mở đầu cho sự sụp đỗ của VNCH, mà ít tốn xương máu nhân dân.

Trở lại câu chuyện tan tác buổi chợ chiều của đám người ở (EVN) Điện Lực BMT. Trước hai tuần ngày 10/03/1975 tình hình Chiến sự ở Daklak đã có nguy cơ thất thủ, giao thông bị chia cắt bốn bề, thậm chí cũng biết tin xe tăng của Giải Phóng quân đã có mặt ở Bản- đôn cách BMT vài chục km về phía Tây BMT mà Đài Phát Thanh Cờ Đỏ và Gươm Thiêng Ái Quốc của Sài Gài loan tin… Xếp EVN đã đi họp nhiều lần để nghe Tỉnh Trưởng phổ biến tình hình chiến sự sắp xảy ra công khai để ứng phó khi đối phương nổ súng đánh chiếm BMT.

 Sếp Trưởng EVN lâu nay biết tôi có vấn đề chính trị là thành phần đối lập chứ không phải là Việt cộng do bộ phận an ninh trong Nha Nhân Viên Điện Lực. EVN đã bạch hóa hồ sơ cá nhân để trình xin thăng thưởng... Thế nhưng, cái tính khí nhỏ nhoi của tên Hoàn Lệ, nó biết tôi bị bắt vào năm 1965, hồi đó nó học sau tôi một khóa, tại trường Điện SG. Nó đã loan tin tôi theo VC bị bắt vào Tổng Nha CS Sài gòn. Cái thằng chó này, sau lưng tôi nó đã rỉ tai bàn bạc với Sếp và nhân viên Văn phòng rằng tôi là VC để cô lập tôi. Tiếp theo đó và vào đầu tháng 03/1975 sau khi đoàn xe Vận tải siêu trường siêu trọng của EVN SG trưa ngày 4 hay 5 từ BMT vừa xuống khỏi các đèo về đến Nha trang thì tuyến giao thông này đã hoàn toàn bị cắt đứt. Rồi thì chúng nó kín đáo tổ chức chuẩn bị di tản chiều chủ nhật 9/3/1975 bỏ mặc nhà máy điện mà sau này tôi biết khi chúng nó trốn thoát không được và quay trở lại. Trước đó thứ bảy đêm ấy chúng nó gồm khỏa gần mười tên trong cư xá ĐL BMT cùng vài tên biết lái xe chuẩn bị hành lý và tiền bạc của ĐL BMT được chúng thu gom và phân phát cho nhau.

Trong ngày 9/3/75 buổi chiều Rạp chiếu bóng Thăng long BMT vẫn chiếu lại các phim cũ vì gần một tháng không có phim mới từ SG gửi lên, nên chiếu lại Phim Romeo&Juliet và Phim Chuyến Đi Kinh Hoàng (vượt thác dốc có 4 diễn viên đóng vai diễn)>cái xứ BMT buồn lắm, gặp ngày chủ nhật phải đến Rạp xem phim miễn phí mà chủ rạp luôn mở cửa cho gia đình chúng tôi ra vào tự do. Chiều chủ nhật vào khoảng hơn 4 giờ chiều bộ phim vượt thác đang chiếu nửa chừng thì một tiếng nổ rất lớn ở Phi trường BMT (phi truờng này đã hủy bỏ, hiện nay là khu đô thị Trung tâm dành cho các cơ quan, nhà cao cấp của Tỉnh Dakalk.) rồi thì mất điện, tất cả rạp đều mở các cửa để mọi người ra về. Dấu hiệu chiến tranh sắp nã pháo vào thành phố là không nghi ngờ gì nữa. Cha con chúng tôi dìu dắt nhau băng qua ngã Sáu BMT vài chục mét là dãy nhà bề thế của ĐL BMT ở mặt tiền đường là nhà tôi đang ở. Có ngờ đâu chỉ còn một đêm cuối cùng ở dãy nhà này, để ngày mai chúng tôi phải chạy ra khỏi nhà và không bao giờ trỏ lại.

 - Trước đó hơn một tuần, một đoàn người ở xa đâu trong rừng gồm đàn bà con nít áo quần rách tả tơi, đói khát bồng bế nhau ra BMT chạy nạn, ăn uống, bú mớm cho con với bộ ngực xẹp lép không có sữa, em bé thì teo tóp trông rất đáng thương. Họ tụ tập ngủ trước hiên nhà tôi cả tuần rồi, có một cô gái cắt tóc ngắn, bế ngang hông một thằng nhỏ không mặc quần trông chừng như là hai mẹ con. tôi cũng ngờ ngợ là cách đây mấy hôm cô này chỉ đi có một mình, tại sao đứng trước cửa nhà tôi lại bế con. Cô ta mặc áo quần mầu đen trông dơ bẩn nhưng cũng không làm mất đi khuôn mặt trái xoan, mắt một mí mà không ti hý, dáng vẻ không thể lẫn lộn trong đoàn người rách rưới đói khát kia.

Ngoài phố BMT về nhà, tôi nhìn cô ta trực diện và muốn chào hỏi cô ta, đáp lại, trong ánh mắt của cô ta cũng muốn tôi hỏi chuyện. Tôi hỏi sơ qua có phải bà con từ các buôn làng xa mất an ninh về đây lánh nạn, vậy bà con yên tâm ngủ ở hiên nhà không phiền hà gì cả--Cùng với doàn người lánh nạn nêu trên, có vài ba người đàn ông cũng xuất hiện trước nhà tôi vài ba lần rồi đi, người đàn ông cuối cùng rất buồn cười vì anh ta giả điên, la lối um sòm chay thốc vào cửa cổng đứng giũa sân Khu ĐL BMT. Anh ta có, khuôn mặt vuông, miện gcó vành râu mép dài, mặt đỏ gay như con gà chọi, nói đâu đâu không giống thằng điên tí nào cả, nhưng rồi anh ta nhìn quanh, đứng gần ba cái máy phát điện lắm le lắm lét xong, nhân viên nhà máy điện nhã nhặn mời anh ta đi ra, anh ta đi ra khỏi cổng rồi vụt chạy biến mất. Trong ngày chủ nhật 09/3/`975 đám người lạ này cũng đã biến mất trên đường phố-vậy họ đã đi đâu! —Sau ngày 10/3/1975 vài hôm thì tình hình làm chủ được BMT của quân đội GP MN. Chính quyền Cách Mạng đã cho người kêu gọi công nhân Nhà máy Điện- Nước tiếp tục đi làm việc, tôi có dịp dự lễ ra mắt của Ủy Ban Quân Quản BMT-Daklak tại trụ sở Xã Lạc Giao cạnh chợ lớn BMT. Ở đây tôi mới bắt gặp các gương mặt quen quen đã có đến đứng trước nhà tôi, họ là đại biểu đầu tỉnh lên đọc tham luận chiến thắng và chiến thắng. Cái anh chàng giả vờ làm thằng điên buồn cười sau này giữ chức vụ Bí thư Huyện Krong Pach có tên của người Thượng là AMa Thương, và cuối cùng tôi cũng gặp lại cô con gái giả vờ bế con đứng trước cửa nhà tôi, nay cô làm nhiệm vụ gì không biết nhưng cô ta đã mặc áo quần lính đội mũ tai bèo, cô nhìn tôi mĩm cười và tôi cười đáp trả rồi đường ai nấy đi.

Nhà máy Điện BMT- Tình hình trong ngày chủ nhật 9/3/75, nhân viên trực điện theo ca trực chạy máy vẫn đến nhà máy. Ca trực gồm có hai người, một thợ máy chạy máy phát Điện Diesel và một thợ điện trực đường dây. Máy phát điện chính là Thủy điện Dray’Hling cách BMT 15 km, họ vẫn thay nhau trực máy và có riêng bộ đàm và không có chiến trận xảy ra trong khu vực ấy.

Buổi chiếu phim nửa chừng chiều chủ nhật tôi ra về thì nhà máy và văn phòng chiều tối hôm đó bọn người này và vài người khác ăn theo, mang theo tiền bạc của ĐL BMT đi trên hai chiếc xe bán tải và tải 5 tấn, chỉ còn tôi và hai người thợ máy và điện ở lại chịu trận. Chúng nó đã chạy về hướng Nha trang đến Khánh dương M’Drak và trong đêm đó chúng quay lui về Phước an Krong Pack thì kẹt lại đó.

 

Cảnh chợ chiều tan tác heo may!

Buôn Mê Thuột buổi chiều cuối tuần hôm ấy thê lương vàảm đạm làm sao ! Mới 5 giờ chiều mà cảnh chợ BMTmua vội bán vội chưa từng có vì mấy tiếng nổ rất gần trước đó đã khiến những chủ sạp vội vàng thu xếp mang hàng về nhà. Các dãy nhà phố phần nhiều đóng cửa, nhưng các quán ăn và thực phẩm vẫn tranh thủ bán cho hết hàng để vội vàng thu vốn và cũng có người cũng mau tranh mua cho xong để về nhà. Nhà tôi ở Ngã Sáu Bùng Binh BMT nên rất dễ nhận biết biến động sẽ xảy ra. Nhà máy điện vẫn vận hành, đèn điện đường sáng trưng như muốn chào đón các vị khách không mời vào trung tâm Thành phố dạo chơi với vũ khí và chất nổ trang bị đầy người, mà chẳng ai dám chống trả. Chiều tối rồi mà sự bất an đã được báo trước, thế mà mụ vợ mập, bụng phệ của viên Đại Tá Tư lệnh phó Sư Doàn 23 BB, bà ta ngồi vách đốc củ tỏi ở ghế trước của chiếc xe Jeep nhà binh, , tài xế nhà binh cứ thế mà chạy lòng vòng chở bà ta qua lại nhà tôi nhiều lần trong tối nay, có thể chỉ khoảng vài tiếng đồng hồ nữa thì mụ ta sẽ không bao giờ dám ngồi trên xe này hoặc chẳng bao giờ mụ ta có xe này nữa đâu..

 Trong nhà tôi gồm hai vợ chồng và ba đứa con, đứa lớn nhất mới bảy tuổi và thêm hai người lớn thanh niên là bạn tôi và thằng em họ ở riêng trên lầu. Cũng an tâm chờ các bạn khách không mời, không hẹn sẽ đến trong đêm nay. Khu nhà máy Điện và Văn phòng vắng vẻ vì mấy dãy nhà nhân viên và xếp lớn nhỏ đã lến lên xe ra đi từ chiều, chỉ còn lại hai người trực điện và chạy máy, bên quân VNCH chỉ có một tên lính kiểng với khẩu súng trường liên thanh Ar15 với vài băng đạn để canh giữ nhà máy.

 

Ngã sáu BMT trung tâm TP BMT ngày nay, Khách sạn Anh Đào bên tay trái bùng binh không còn nữa. Chiếc xe tăng đầu tiên đi vào thành phố biểu tượng chiến thắng ngày 10/3/1975, được nằm dưới cái mái vòm che.

Súng nổ phía bắc Phi trường BMT liên hồi và rực lửa một góc trời. Từ nhà tôi nhìn ra Ngã Sáu, chiếc Thiết Vận xa M113 võ nhôm hợp kim, mấy đêm nay nó vẫn hiện diện quay đít xe vào thành phố và mũi súng hướng ra phía bắc nơi đang có súng nỗ, chiếc xe này hàng ngày do người anh rễ họ quen biết, lái qua lại trước nhà tôi nhà tôi nhiều lần. Vào hơn chín giờ đêm thì chiếc xe con của Phó tỉnh trưởng từ trên Tòa Hành chánh và dinh thự Tỉnh Trưởng đã chạy qua lại vài lần trước nhà tôi chở theo vợ con về phố lánh nạn. Mọi người trong nhà cũng bắt đầu chuẩn bị cho ngày mai ra khỏi nhà nếu có nguy hiểm hơn. Sự thât chúng tôi không muốn đi khỏi nơi này vì chỗ ỏ này rất an toàn với đạn pháo bởi kiến trúc nhà này xây rất kiên cố của người Pháp để lại.

 Không bao lâu sau một chiếc xe của phòng thông tin có loa phóng thanh cực mạnh chạy quanh thành phố truyền lệnh mọi người phải ở yên trong nhà không ra ngoài đường, tình hình khẩn trương nhưng chưa nguy hiểm. Xin đồng bào hãy ở yên trong nhà, không được di chuyển ngoài đường. Xe đi a- lô một vòng trong thành phố nhỏ hẹp rồi quay về Tòa Hành chánh Tỉnh và tiếp sau đó là ba hồi còi báo động dài vang lên báo hiệu sự tàn phá sắp xảy ra. Chú lính kiểng gõ cửa nhà xin cho gửi cây súng vào đống rơm ở ngoài cầu thang, rồi chuồn mất về nhà. Hai nhân viên trực máy vẫn bám sát nhà máy vào thời điểm nguy hiểm này. Nhà máy điện vẫn chạy phát điện nên thành phố vẫn được thắp sáng trong đêm, hồi hộp nín thở, chờ trời sáng dậy ngày hôm sau. Tiếng súng nổ vang rền trong phi trường nghe rất gần rồi ngừng lại im bặt, chiến sự đã phân thắng bại và chờ đợi triễn khai các mục tiêu khác sắp đến ! Cả nhà không chớp mắt được, nhìn ra ngã Sáu, thì chiếc Thiết Vận Xa M113 đậu giữa đường chắn ngang đầu đường QL14 hướng đông chiếc xe Thiết Vận xa này do người tôi quen biết lái, cứ nhích tới lui để áng ngữ phía đông Thành phố. Nhưng điều kỳ lạ là nòng súng lúc này lại chĩa mũi súng vào thanh phố BMT. ( sau này tôi mới biết ông anh ta đã là môt chiến sĩ CM có vào rừng học tập để tham gia chiến dịch Mùa xuân đại thắng 1975). Vậy là trong thành phố dân chúng sẽ không còn cảnh chạy tán loạn, không thể có một cuộc di tản khỏi vùng chiến sự, mọi người phải ở lại. Có một chiếc xe Jeep nhà binh bỏ lại và một người lính VNCH chết, nằm ở cây xăng. Trời vừa mờ sáng, tiếng súng đã tạm yên, một tốp người ở xóm trũng sau khu Tòa Tỉnh Trưởng bồng bế con cái và chút ít đồ mang theo đi ngang qua nhà tôi và rồi hai gia đình của hai người em chú bác, cậu cô ruột cũng bồng bế con chạy vào nhà tôi trú nạn. Họ cho biết là quân GP VC đã tràn ngập khu nhà họ ở. Hai nhân viên nhà máy điện đã biến mất, để lại cỗ máy phát Điện chạy không công công suất cho đến khi hết nhiên liệu thì ngừng hoạt động.

Khoảnh khắc im tiếng súng hiếm hoi đó đã ngừng hẵn, người ngoài đường ùn ùn chạy vào thành phố, rồi bắt đầu những loạt pháo hạng nặng thi nhau nã vào TP BMT, mục tiêu chính là Khu hành Chánh Tỉnh DACLAK rất gần nơi tôi ở, rồi tầm bắn kéo dần về khu nhà máy điện, một trái đạn pháo lớn nổ long trời trên sân thượng nhà tôi.

Thằng Thịnh con ông chú họ tay cầm cuốn Thánh kinh cầu nguyện chúa cứu giúp trước đó, cả nhà kêu nó xuống dưới nhà an toàn hơn, nếu có bom dội thì chui vào hầm cầu thang rất vũng chắc. Nó không nghe lời, tiếng nổ dữ dội khiến nó vứt đi cuốn kinh Thánh chạy xuống lầu như trâu điên, mặt mày tái mét, tông cánh cửa, cắm đầu chạy ra đường dưới làn đạn pháo kích dày đặc khó bề tránh được, phút chốc tiếng pháo giảm nhẹ thì hai gia đình đứa em cũng bỏ nhà tôi ra đi với it đồ quan trọng còn mấy thứ nặng nề, cồng kềnh thi để lại. Nhà tôi chưa muốn rời khỏi căn nhà này, còn lại gia đình tôi và anh bạn nhà giáo thu xếp một it đồ đạc trong nhà chuẩn bị ra khỏi nhà khi cần, nhanh quá pháo lại nã tiếp nhiều tràng vào nhà máy điện. Nhìn ra Ngã Sáu BMT thì không thấy chiếc Thiết Vận xa đâu nữa, thay vào đó là từng nhóm ba người lính trận vượt băng qua Bùng binh hô to “Tiến công-tiến công!” Họ đã vào bên trong Câu Lạc Bộ SQ, đứng bên trong cửa sổ, thò súng bắn qua phía Tiểu Khu DAKLAK vài ba loạt đạn AK47 cho xôm tụ. Sự thật đến giờ này chưa có phát súng nào chống cự bắn trả lại. Nhìn kỹ trang phục thì rất mới sạch sẽ, giày mới, nón tai bèo, tay súng và chỉ vài ba băng đạn..

Tôi và anh bạn tỏ ra khí thế cười to lên: các anh Ba đã vào thành phố ngang nhiên, phía bên kia là cánh bộ binh tiến công, phía bên này là pháo binh bắn yểm trợ, chúng tôi doán mò rằng Bộ binh đã vào được mục tiêu thì pháo sẽ ngưng nhã đạn. Và thật sự khi trái đạn pháo cuối cùng bắn vào nhà máy điện thì trúng ngay bình biến thế làm thủng dầu giải nhiệt, lửa cháy bùng thành cột khói cao.

Mục tiêu đã được thanh toán dứt điểm, càng làm cho tôi tin tưởng sẽ không còn nã pháo vào đây nữa. Sự yên lặng như tuyệt đối để nhường cho cái âm thanh của máy phát điện chạy không tải, không người trực ca.. vào giờ này. Sau này tôi được biết ở trong Nhà Máy Thủy điện Dray H’Ling đã bộ dàm về SG xin tắt máy và bỏ chạy.

Trước mặt nhà tôi bên kia đường là Câu lạc Bộ sĩ quan, mở cửa ra xem bên kia đang có vài ba người mặc áo lính đang chăm chú quan sát về hướng Tiểu khu, tôi vẫn để cửa mở toang, vừa quan sát và để thu dọn đồ lên hai chiếc xe đạp, một chiếc của vợ tôi và chiếc kia anh bạn tôi phụ trách. Chiếc xe lắc tay 3 bánh của tôi cũng phát huy tối đa sức chở. Thằng nhỏ con tôi ngồi trên xe lắc phía sau, con út ngửa mặt lên trời nằm phía trước, đầu kê lên cái gối ngủ thường ngày của nó. Phía sau xe con gái lớn 7 tuổi đi bộ đẩy phụ xe. Hai chiếc xe đạp chở đồ đạc và thồ nhiều thứ và chỉ dắt đi bộ.

Khóa cửa lại và từ từ đi ra đường nhựa, tôi lắc xe chở các con đi qua cái xác chết của người lính nhỏ nằm queo dưới nền nhà có vũng máu, giữa bùng binh là chiếc xe Jeep còn đó chưa ai thu dọn. Đi băng qua đường Nơ trang Long tiếp giáp với đầu đường Hai Bà Trưng, tôi chọn con đường này để về nhà tôi. Khách Sạn Anh Đào vừa mới xây xong chưa khai trương ở đầu đường này, hôm nay đã trở thành nơi chỉ huy hành quân, tiếng âm thoại được mã hóa đọc to lên ”O tròn, Hà nội, Bắc giang, Cao bằng...” cứ thế mà chiến sĩ truyền tin đọc lên liên tục. Các chiến sĩ ấy ẩn mình ở đâu đó mà tôi cố đảo mắt mà chẳng thấy, và chỉ nghe một loạt âm thoại mã hóa đọc to lên bằng giọng nói xứ Nghệ.     

Đi dọc theo đường Hai Bà Trưng, đến ngã tư đường Hoàng Diệu-HBT, nhìn ngang qua bên phải thì thấy đường Phan Châu Trinh đang có một đội hình hành quân đi vào Trung Tâm Thành phố. Những nguời lính trẻ trang phục quân sự mới từ đầu đến chân, súng ống nhẹ nhàng đí khoảng cách đều nhau. Họ đi diễu binh hơn là chiến đấu, người sĩ quan đi giữa đường cái, hai bên là hai hàng quân cầm súng, ba lô mang vai. Tôi nói với anh bạn đây là đơn vị chính quy BVN, chúng tôi quay lưng đi về hướng tây trên đường Hoàng Diệu để về nhà mình ở đường Trần Bình Trọng. Qua một hai ngã tư gần chợ nhỏ xuất hiện một sĩ quan VNCH thuộc binh chủng BĐQ VNCH chặn tôi lại hỏi thăm tình hình chiến sự tại chỗ. Tôi cũng cho anh ta biết sự thật mình đã chứng kiến và có lời khuyên anh ta nên tránh đổ máu vô ích, tất cả Tiểu Khu đã về tay quân GP, và quân chính quy BV đã vào thành phố hết rồi. (Sau này nghe bà con nói là đại đội lính này đã bỏ ngủ đem súng vào trong chợ gom vào một chỗ, có người xin áo quần dân để về nhà). Người sĩ quan ấy lui về nơi chỗ ém quân của mình. Qua thêm vài ngã tư nữa là quẹo phải về nhà tôi số 93 Trần Bình Trọng. Suốt dọc đường nầy là xóm giềng quen biết, khách hàng của điện lực, ai cũng biết tôi, từ chỗ bom đạn súng nổ suốt đêm, thoát ra và trở về an toàn, nên họ vây quanh thăm hỏi và góp ý cho họ biết nên đi hay ở. Tôi dứt khoát trả lời phải ở lại và đào hầm trú ẩn.

Cái chợ nhỏ vẫn còn họp, nhà tôi cũng ghé vào chợ có gì thì mua thêm để trử ăn cho các ngày tới. Ngôi nhà của tôi cho mướn một phần ở phía sau, hai vợ chồng người mướn đã bỏ nhà đi xa cả mấy tháng rồi. Chúng tôi vê nhà được nhiều bà con hỏi thăm tin tức xảy ra ở Tiểu khu và Tòa Hành chánh Tỉnh Đaklak. Cốt ý của họ là cho biết ý kiến có nên di tản hay không! Trong số bà con chòm xóm này là những người quan tâm về thời sự đất nước, gồm đủ khuynh hướng nhiều thành phần: ủng hộ Cách Mạng, lập trường ba phải, hiện tại là các viên chức Hội Đồng Xã VNCH…Tôi và anh bạn hiểu về chính trị đất nước nên phải giải thích rõ ràng cho bà con yên tâm ở tại chỗ, vì cuộc chiến tranh VN đang kết thúc và chiến thắng đang thuộc về các lực lượng vũ trang CM, chiến dịch này khác với trận chiến năm 1968, không có sự chém giết hai bên bừa bãi. Đánh đến đâu thì họ sẽ mau chóng tổ chức chính quyền mới và sớm ổn định đời sống cho nhân dân. Các anh chàng có máu thân VC nghe nói họ sướng lỗ tai cười ra hí hững và họ đang chờ ngày chiến thắng gần kề. Các người kia thì ra về lo lắng nhưng họ nhất quyết ở lại cùng số đông bà con trong xóm.

Đến 11 giờ trưa thì hàng loạt tràng đạn pháo nã thêm vào Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 23 BB VNCH, cách nhà tôi ở chừng 2km đường chim bay, và rồi có nhiều lần máy bay đến bỏ bom chung quanh BTL Sư 23.

Trong tiếng nổ của bom đạn pháo ấy thì cùng một lúc xuất hiện đoàn xe tăng từ phía tây kéo vào trung tâm BMT trên đường Phan Bội Châu, chúng tôi ra nhìn xem vì cũng gần vài trăm mét, tiếng gầm rú của xe tăng, thấy rõ lá cờ xanh đỏ, ngôi sao vàng cắm trên xe, đúng là các anh chàng VC rồi. Bà con nhận thấy chúng tôi nói đúng, họ về nhà lo toan công việc riêng từng nhà phải làm cho mình trong các ngày sắp tới.

Suốt trong ngày 10/3/1975 có nhiều đợt xuất kích của không lực VNCH chung quanh BTL Sư Đoàn 23 BB và phía đông BMT khoảng cách từ 5>10 km nơi có những giàn cao xạ phòng không của quân GP. Cũng có những chiếc phi cơ B57 thả bom bị tan xác trên bầu trời và chiếc dù bung ra lơ lửng trên không và cũng có vài lần bỏ bom thí mạng. Máy bay làm động tác giả vờ tắt máy rơi lả tả như bị rớt, bỗng nhiên khởi động máy, trút hết bom vào ụ súng cao xạ phòng không làm nổ tung trận địa pháo cao xạ. Cột khói bốc cao và chiếc máy bay tăng tốc bay vút lên không trung, lượn một vòng trước khi trở về căn cứ. Đêm đầu ở nhà riêng của mình không có chiến sự cùng bà con lối xóm, cũng là đêm vui vẻ đáng nhớ, trong nhà có nhiều người quen đến chơi đàm luận thời sự nóng bỏng. Hai ông Hội Đồng Xã VNCH không thoát được, họ hỏi ý kiến khi nào thì ra đầu hàng chịu tội và khi đó thì mạng sống có còn hay chết! Tôi và anh bạn nhà giáo cùng nhau góp ý đúc kết lại: Trận chiến này sẽ kết thúc, thắng lợi sẽ thuộc về CM, sẽ không có các cuộc thảm sát lẫn nhau như năm 1968, vì thế không nên di tản khi chưa có lệnh. Chúng tôi đề nghị với hai vị HĐ XÃ kiếm đâu một vài khẩu súng carbin M1 cũ nát và vài trái lựu đạn tháo rời bỏ vào bao, chờ khi có lệnh truyền trình diện ngụy quân ngụy quyền, thì xung phong đi sớm, nhớ mang vũ khí này đi giao nộp, là an toàn nhất.

- Sau này, hai ông Chủ tịch HĐ này, là những người đi nạp mạng sớm nhất và dược có giấy phóng thích về nhà chờ đi học tâp cải tạo. Vào trai cải tạo, cả hai ông này được phân công làm việc nhẹ ở trại và một ông được phân công quản lý là anh nuôi đi chợ phụ trách bếp, vô cùng béo bỡ, mỗi tuần đi chợ hai lần đều có ghé nhà tôi chơi và ngõ lời cám ơn. Thấy gia đình tôi cũng không thiếu thốn cho lắm nên cũng mừng và khỏi phải trợ giúp vật chất.

 Chiến trận còn tiếp diễn vài ngày thì CM GP đã kiểm soát được Trung Tâm thành phố, nhưng ở BTL sư 23BB vẫn còn chống cự và hướng đông BMT vẫn ngày đêm không kích đữ dội, buổi sáng sớm hôm sau hàng xóm nhốn nháo bảo nhau VC vào phố rồi. Tôi ra đường trên chiếc xe lắc tay. Buổi sáng sương mù đã loãng, thì quả nhiên chỉ xuất hiện một anh bộ đội người cao hơi gầy dáng đi nhanh nhẹn đang quan sát từng dãy phố nghèo khu chúng tôi ở, anh ta đeo khẩu súng ngắn, ba lô nhẹ và kèm theo cái xẻng đào đất gọn gàng sau lưng. Bà con cũng muốn hỏi anh ta vài điều để làm quen, nhưng ai cũng sợ sệt. Tôi liền lắc xe đến đón đầu anh và hỏi chuyện. Anh ấy hơi bất ngờ với tôi vì cái xe lạ đời đối với anh cũng như có thể tôi là người dân đầu tiên trong phố muốn gặp anh ta. Tôi liền nói ngay là bà con chúng tôi muốn đi tránh bom, chỉ cho chúng tôi hướng không có giao tranh để xuống đó, anh ta ngập ngừng chưa nói được thì tôi luôn tiện tranh thủ chỉ về huớng bắc nơi có rẫy cà phê và ngôi nhà của tôi thứ hai mới mua chưa hơn một tháng. Anh ta gật đầu ngay, tôi và anh chào nhau và mỗi người đi một hướng. Khi tôi trở lại nhà thì bà con trên nét mặt thở phào nhẹ nhỏm là vì không có gì rắc rối. Tôi cùng gia đình với số người như trước dẫn dìu nhau về nhà mới là số 153 Lê Văn Duyệt BMT.

Trước đó, vợ chồng anh chàng chột mắt cố ý gây thương tích để trốn lính VNCH có thuê một phòng sau cùng của nhà tôi 93 TB Trọng. Chúng nó bỏ nhà đi cả mấy tháng, coi như không thuê, chúng nó đã phiêu bạt trên Thị trấn Cheo reo-Thuận Mẫn. Trên đó đã giải phóng trước, hai vợ chồng chúng nó cướp một chiếc xe Dooge của dân chạy nạn chứa nhiều đồ đạc hôi của chở về BMT, vào nhà tôi cất giấu giữa đêm khuya. Sáng sớm vợ tôi về nhà mở cửa thì đồ đạc của chúng nó đã đầy ắp nhà trên của tôi, và sau đó buộc chúng phải dời xuống phòng dưới đã thuê nhưng vẫn chưa đóng tiền. Thằng chột mắt hôm nay cững có bộ mặt tráo trở như mưốn nhắc nhở vì tôi là Ngụy quân Ngụy quyền, không còn giữ vẻ lịch sự lễ phép. Nhưng rồi sáng hôm sau một lá cờ xanh đỏ ngôi sao vàng của MTGPMN của nhóm thanh niên hội đoàn CM đã xin tôi được cắm lên, trước đó mượn để sinh hoạt tạm thời. Vợ chồng trộm cắp này chỉ ở có một hôm thì ngày 19/3/1975, mấy tốp phi cơ F5. E của KQ VNCH đã ném bom vào các trụ sở cơ quan CMGP đóng, có cắm cờ MTGPMN. Chúng nó vội vàng trong đêm khuya đã dọn nhà đi nơi khác và không quên mở cửa lên nhà trên lấy cắp thêm một mớ đồ đạc của tôi.

(xem tiếp Phần 2:)

• GIÃ TỪ SỰ NGHIỆP ĐIỆN LỰC.
• TỪ CHÔI  CÔNG BỘC.

Phan Tấn Công

Nguồn: Tác giả Phan Tấn Công gửi MS-Words

___________________________

Các Bài Viết của Phan Tấn Công:

- Xưa Tôi Là Lính Việt Nam Cộng Hòa

- Ngày 10 Tháng 3 Năm 1975 - Trận Đánh Mở Màn Trên Cao Nguyên Ban Mê Thuột , P1

Trang Thời Sự