|

Blog Sen Việt - [25.04.2008 16:09]
"Đăng cai tổ chức Đại lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc
2008 Việt Nam được gì?" là câu hỏi nghiêm túc mang nhiều ý nghĩa đối với
người Phật tử mà gần đây ông Bùi Hữu Dược - Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn
giáo Chính phủ đã nêu ra và trả lời trong bài "Giới thiệu về Đại lễ Phật đản
(Vesak) Liên hợp quốc 2008 tại Việt Nam".
Nhưng ý nghĩa không dừng lại ở quy mô tổ chức, bởi vốn
dĩ Lễ Phật đản ngay từ những kỷ nguyên độc lập dân tộc đã là lễ hội nhà
nước.
Những giá trị chung của Phật giáo suốt mấy nghìn năm
nay không chỉ được thể hiện qua những tư tưởng triết lý, những bài học nhân
sinh mà hơn hết là cách trải nghiệm của từng cá nhân trong một chu trình
hoàn thiện nhân cách (thực tu, thực chứng) dù ở cấp độ "nhân thừa" hay "bồ
tát thừa"…
Chính vì vậy, trong lịch sử truyền bá, sự thực hành cá
nhân sâu sắc ấy đã cụ thể hóa thành những hành vi ứng xử văn hóa, tôn trọng,
hiểu biết và bất hại. Đó là những "tiêu chí" cụ thể nhất để Liên Hiệp Quốc
tôn vinh đạo Phật là đạo của trí tuệ, tình thương và hòa bình.
Trong thế giới mà chiến tranh sắc tộc tôn giáo vẫn hàng
ngày hàng giờ diễn ra trên thế giới, nhìn một cách toàn diện, điều ấy càng
khẳng định thêm những giá trị lâu dài của tư tưởng Phật giáo.
Phật giáo Việt Nam là một trong những minh chứng sinh
động cho những bài học trên, bởi trong dòng chảy lịch sử đầy thăng trầm,
Phật giáo đã đem lại cho dân tộc những thời đại cường thịnh, khoan dung,
thuần từ và một nền văn hóa đã thấm sâu từ trong nếp sống, ngôn ngữ và nghệ
thuật.
Từ những biến thiên của lịch sử, từ những lãng quên
thời thế, Phật giáo vẫn âm thầm bền bỉ sánh bước cùng dân tộc và không hề bi
quan trước mọi thử thách của vô thường. Giá trị của tư tưởng Phật giáo Việt
Nam là những giá trị chung được tiếp nối trên cơ sở tinh thần nhân sinh dân
tộc, cho nên ngay từ những buổi đầu của nền độc lập, Việt Nam đã xuất hiện
những ngôi chùa mang tên Khai Quốc (Mở Nước), Trấn Quốc (Giữ Nước)...
Và với khả năng thích ứng xã hội và thời đại ở những
giai đoạn đầu, đạo Phật đã trở thành quốc đạo, tham dự đầy đủ và tích cực
với tất cả những vấn đề mà thời đại đặt ra. Và Phật giáo Việt Nam còn mang
một ý nghĩa giá trị khác đó là "Phật giáo nhập thế", một điều đang rất cần
được phát huy trong đời sống hiện tại.
Sở dĩ Phật giáo Việt Nam "sống được" cho đến ngày nay
dù trải qua biết bao nhiêu thăng trầm lịch sử chính là nhờ vào những giá trị
tinh thần được tiếp nối một cách bền bỉ ấy. Giọt lệ bi tâm trong những đêm
thiền - tịnh vẫn truyền đời nhỏ xuống, câu niệm Phật, niềm ước nguyện thanh
bình mộc mạc giản dị vẫn vang vọng trên khắp làng quê Việt Nam chính là nỗi
niềm đau đáu với vận mệnh dân tộc.
Vận mệnh dân tộc là vận mệnh của Phật giáo nên không có
lý do gì những giá trị Phật giáo được tôn vinh trên khắp thế giới lại không
thể được đón chào tại Việt Nam, một dân tộc mà Phật giáo luôn cùng đi chung
trên con đường vinh nhục.
Giáo sư Trần Đức Thảo có viết: "Nghiên cứu tư tưởng
sử là phải phân biệt cái gì có giá trị, cái gì không, cái gì liên quan với
di tích lạc hậu trong một bộ phận lạc hậu của xã hội hay trong tâm lý cá
nhân, cái gì có tính chất tiến bộ tuy phát sinh trong giai đoạn trước, nhưng
cần phát triển hơn nữa trong hiện tại" (Lịch sử tư tưởng trước Marx).
Sự tôn vinh những giá trị Phật giáo chính là nhằm củng
cố và phát triển những giá trị thiết thực hiện tại của Phật giáo mà tính
thống nhất của nó trong dòng lịch sử các dân tộc phương Đông đã chỉ ra.
Liên Hiệp Quốc tôn vinh những giá trị của đạo Phật bằng
việc tổ chức kỷ niệm ngày đản sinh của Đức Phật vào mỗi năm không phải là
một cuộc đầu tư tư tưởng "nóng", nhất thời, mà là những nhận thức căn cơ
trước những khủng hoảng toàn diện về môi trường sinh thái về các thước đo
giá trị trong một thế giới đa cực mà nhiều những thế lực lớn đang giữ quyền
bao quát và lấn sân.
Liên Hiệp Quốc đã tôn vinh những nguyên tắc sống của
đạo Phật, mong muốn rằng điều này có thể đem đến những tiến bộ và hòa bình
cho thế giới. Việt Nam đăng cai Lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc không phải là một
cuộc "tìm ra" và "phát hiện lại" những tinh thần dân tộc, nhập thế của Phật
giáo Việt Nam, mà vốn dĩ những nguyên tắc sống làm người căn bản đã được
nhiều vị vua Lý - Trần khuyến khích xã hội thực hành.
Đăng cai Lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam, với
những hình thức ấn tượng, tiếp đón chu đáo, trọng thị… là điều cần thiết,
song bạn bè thế giới phải được quyền hiểu cái gì là tinh hoa của Phật giáo
Việt Nam và dân tộc Việt Nam.
Thiết nghĩ câu hỏi "Đăng cai tổ chức Đại lễ Phật đản
Liên Hiệp quốc 2008 Việt Nam được gì?" rất cần được trả lời trên cơ sở
của những nguyên tắc sống mà chúng ta cùng nhau cỗ vũ trong xã hội, chứ
không phải ở những danh xưng "lần đầu tiên tổ chức hoành tráng", "tầm cỡ
quốc tế"… Bởi sự kiện Liên Hiệp Quốc tôn vinh những giá trị đạo Phật vốn dĩ
đã là một thông điệp có sức sống và giá trị truyền cảm cao đối với thế giới.
Cần phải nói, có lúc, chúng ta đã rất "đói" thông tin
khi mãi đến năm 2007, báo chí trong nước mới chính thức phổ biến tinh thần
này của Liên Hiệp Quốc, bởi trước đó, vào năm 2000, Liên Hiệp Quốc đã chính
thức lấy ngày Phật đản làm ngày Lễ hội tôn giáo của thế giới và được tổ chức
lần đầu tiên tại Trụ sở Liên Hiệp Quốc - New York (Mỹ).
Như trên đã nói, đăng cai Lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc
không phải là một cuộc "đầu tư nóng", vì những nguyên tắc sống của đạo Phật
rất cần được triển khai và phổ biến trong hệ thống giáo dục. Bởi khi hỏi
"được gì?" thì phải hiểu mình sẽ được những cái cụ thể gì đằng sau lối sống
của một dân tộc có 2.000 năm Phật giáo hiện diện.
Về phía Phật giáo cần phải bắt đầu quá trình tự đánh
giá: năng lực giáo hội, nhân sự, chiều sâu tu tập (quản lý thời gian tu tập,
nhân cách cá nhân), chiều rộng về nhận thức chính trị xã hội (thời gian dành
để cống hiến, dân thân, nhập thế), các kỹ năng về tổ chức và trách nhiệm cá
nhân cao trước các vấn đề liên quan đến lợi ích chung.
Từ đó hoạch định chiến lược giáo dục, hoằng pháp nhằm
đến những vấn đề như: tinh thần dấn thân nhập thế mới, hoàn thiện nhân cách
người công dân - Phật tử, nhận thức và củng cố đường hướng tâm linh cho
tương lai, xây dựng đời sống gia đình lành mạnh, tiềm lực và giá trị của
giáo dục Phật giáo đối với xã hội, rèn luyện khả năng thích ứng xã hội của
thế hệ trẻ Phật tử, giải phóng mọi tiềm năng, phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của người Phật tử khi tham gia cống hiến cho đạo pháp và cộng
đồng xã hội…
Về phía Chính phủ, cần có một cái nhìn toàn diện hơn về
Phật giáo, để cụ thể hơn những điều đã nói và làm, để Phật giáo Việt Nam trở
thành một kênh giao tiếp xã hội, có tiếng nói thiết thực trong sự phát triển
chung của đất nước. Đăng cai Lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam, Chính
phủ nên tạo điều kiện để Phật giáo Việt Nam hội nhập toàn diện hơn với Phật
giáo thế giới mà từ năm 1950 Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã là thành viên
sáng lập.
Có thể nói, cái "được" chung chính là một sự "chuyển
mình", điều chỉnh thực sự từ trong suy nghĩ, nhận thức, lời nói, việc làm để
thống nhất những giá trị Phật giáo được tôn vinh trở thành những giá trị
thiết thực trong cuộc sống xã hội thường nhật.
Chính phủ Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Việt Nam đăng
cai tổ chức Lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc thì Chính phủ và Giáo hội có quyền và
khả năng xác định mối liên hệ nhân – quả, sự nhận thức và tương quan giữa
phương tiện và mục đích của vấn đề, bởi trên thực tế cả về phía Chính phủ và
Giáo hội Phật giáo Việt nam cũng đã tự trao cho mình một lợi thế quảng bá
hình ảnh lớn hơn và trách nhiệm cao hơn.
"Việt Nam là nước thành viên của Liên Hợp quốc, là ủy
viên không thường trực của Hội đồng bảo an Liên Hợp quốc 2007 - 2008. Đăng
cai tổ chức Đại lễ Phật đản Việt Nam tỏ rõ thiện chí và quyết tâm ủng hộ chủ
trương của Liên Hợp quốc nhằm xây dựng một thế giới hòa bình, hữu nghị, hợp
tác cùng phát triển. Điều này phù hợp với giáo lý của Đức Phật và phù hợp
với chủ trương xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Việt Nam là nước có Phật giáo với truyền thống đã gần 2
ngàn năm. Phật giáo ở Việt Nam được đánh giá là tôn giáo đồng hành cùng dân
tộc, bởi vậy đất nước Việt Nam tôn trọng các giá trị nhân bản, nhân văn của
Phật giáo. Đăng cai Đại lễ Phật đản Liên Hợp quốc 2008, Chính phủ Việt Nam
đề cao giá trị của Phật giáo đồng thời đề cao vai trò của Giáo hội Phật giáo
Việt Nam đã có nhiều đóng góp thiết thực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ
đất nước ta…"
(Bùi Hữu Dược - Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ)
Nam Quốc (Theo Blog Sen Việt)
Các bài về Vesak 2008
|