Toàn tập: Dàn bài
Chương 3: 1
2 3
4 5
CHƯƠNG 3
(tiếp theo)
SỰ LIÊN HỆ GIỮA QUỐC KỲ VÀ QUỐC CA
Quốc kỳ và quốc ca của bất kỳ quốc gia nào thường thường hiện ra
trong trí óc người dân như một cặp song sinh luôn luôn sát cánh bên nhau
như bóng với hình. Nhìn thấy quốc kỳ là người ta nhớ đến quốc ca, và
nghe thấy quốc ca là người ta hình dung đến quốc kỳ. Thông thường
quốc kỳ có trước rồi mới có quốc ca.
Có người đã đặt ra câu hỏi tại sao quốc kỳ phải có trước quốc ca?
Người viết không biết phải trả lời thế nào cho nó đúng với câu hỏi
trên đây. Có thể vì quá xúc động trước những chiến sĩ kiên cường của các
nhà ái quốc cương quyết chiến đấu dưới lá cờ biểu tượng cho đại cuộc
đánh đuổi quân xâm lăng hay khử diệt chế độ bạo trị để cứu nước, cho nên
tác giả mới ngẫu hứng sáng tác ra bản nhạc có giá trị thích hợp với hoàn
cảnh lịch sử và trở thành linh hồn cho lá quốc kỳ, rồi bản nhạc này được
chọn làm quốc ca. Đây là trường hợp quốc kỳ và quốc ca của nước Pháp,
của nước Mỹ và của nước Việt Nam hiện nay. Người viết đem những trường
hợp này ra làm tiêu biểu vì là những lá cờ này rất quen thuộc với dân
Việt Nam ít nhất từ đầu thập niên 1940 cho đến nay.
Trường hợp quốc kỳ và quốc ca của nước Pháp hiện nay.-
Lá cờ
hiện nay của nước Pháp xuất hiện vào mấy ngày sau khi Cách Mạng Pháp
bùng nổ vào ngày 14/7/1789. Nói về sự xuất hiện là cờ tam tài của Pháp
hiện nay, sách "Cách Mạng và Hành Động" viết:
“Sau khi ngục Bastille thất thủ, nhiều người trong hoàng tộc bỏ
Vua Louis XVI để xuất ngoại. Bị cô lập trong điện Versailles, Louis XVI
đành chịu đầu hàng. Ngày 15/7 vua ra mắt Quốc Hội chính thức báo tin
rằng sẽ giải tán những quân đội tập trung gần điện Versailles. Tới ngày
17/7 (1789), vua ngự giá tới Ba Lê, đến nà Đô Sảnh, bắt tay viên thị
trưởng thành Ba Lê và chấp nhận lá cờ cách mạng; cờ này gồm ba mầu, xanh
và đỏ là màu của Ba Lê, và mầu trắng tượng trưng cho nhà vua.”[22]
Một nguồn tài liệu khác cũng ghi nhận như vậy:
“The colours are those of Paris (blue and red) combined with the
Royal white (the dispossession and execution of the King still lay in
the future when the tricolore was first used).[23]
Mãi tới cuối tháng 4/1792, bản nhạc quốc ca Pháp mới được tác giả
Claude Joseph Rouget sáng tác và cho tới khi nước Pháp bị Liên Minh
Thánh Phổ - Áo - Vatican tràn vào lãnh thổ vào tháng 8/1792 (với
dã tâm hủy diệt chính quyền và những công trình Cách Mạng 1789 để tái
lập vương quyền cho vua Louis XVI và phục hồi quyền lực cho Vatican),
thì bản quốc ca Pháp mới được dân quân cách mạng Pháp đồng ca trên đưòng
từ Marseille tiến về Ba Lê để chống giặc. Vĩ thế mà bản ca này được gọi
là bản “La Marseillaise.” Cụ Nghiêm Xuân Hồng ghi lại sự kiện này như
sau:
“Chưa bao giờ cuộc khởi loạn lại được chuẩn bị một cách công khai
như thế. Dân chúng đều gần như biết trước nhật kỳ khởi loạn. Trong thời
gian đó, một số tình nguyện quân của các tỉnh đã tới Ba-lê. Khi đi
đường, đám quân tình nguyện Marseillais đã đặt một bản hành khúc lấy tên
là “La Marsaillaise” để cổ võ dân chúng đầu quân chống xâm lăng. Khi các
tình nguyện quân tới Ba-lê, Robespierre yêu cầu họ ký kiến nghị truất
phế nhà vua. Tới đêm 9/8/(1792), 48 khu phố Ba-lê bầu cử những
đại diện mới tới tòa Thị Chính để thay thế nhân viên của của Ba Lê Công
Xã mà họ cho là thiếu cương quyết. Nhóm Ba Lê Công Xã Mới được mệnh
danh là Công Xã Khởi Nghĩa.”[24]
Wikipedia, the free encyclopedia, viết:
“Bản nhạc La Marseillaise do Claude Joseph Rouget de Lisle thuộc
phe bảo hoàng ở Strasbourg sáng tác vào ngày 25/4/1972. Nguyên
thủy, tên của bản nhạc này là “Khúc Ca Quân Hành” của đạo quân Rhin”.
Tác giả viết bài ca chiến tranh của quân đội xứ Rhin để tặng Thống Chế
Nicolas, vị tướng lãnh Pháp gốc ở Cham sinh tại Bavarian. Sau đó, bài ca
này trở thành tiếng gọi dân Pháp vùng lên theo Cách Mạng Phápvà trở
thành quốc ca vì được quân lính cách mạng hát lên trên đường từ
Marseille tiến tới Kinh Thành Paris.” Nguyên văn: "La
Marseillaise" is a song written and composed by Claude Joseph Rouget de
Lisle in Strasbourg on April 25, 1792. Its original name was "Chant
de guerre pour l'Armée du Rhin" ("War Song for the Army of the
Rhine) and it was dedicated to Marshal Nicolas Luckner, a Bavarian-born
French officer from Cham. It became the rallying call of the French
Revolution and received its name because it was first sung on the
streets by volunteers (Fedérés) from Marseille upon their arrival in
Paris.” [25]
”Quốc Ước Hội Nghị chấp thuận bài ca này làm bài quốc ca bằng một
quyết định vào ngày kỷ niệm phá ngục Bastille năm 1795, nhưng sau đó bị
cấm trong thời các chính quyền của Hoàng Đế Napoléon I, Vua Louis XVIII
và Hoàng Đế Napoléon III, chỉ được sử dụng lại trong thời kỳ Cách Mạng
tháng 7/1830, rồi tới năm 1879 mới được sử dụng liên tục cho đến ngày
nay.” Nguyên Văn: The Conventiion accepted it as the
French national anthem in a decree passed on Bastiile Day 1795, but it
was then banned successively by Napoléon I, Louis XVIII, and Napoléon
III, only being reinstated briefly after the July Revolution of 1830 and
then permanently in 1879.”[26]
Trường hợp quốc kỳ và quốc ca của nước Mỹ hiện nay.-
Giống như
trường hợp quốc kỳ và quốc ca của Pháp, quốc kỳ của nước Mỹ đã có từ
thời chiến tranh Cách Mạng 1776-1783, nhưng mãi tới khi đang tiến hành
cuộc chiến Anh - Mỹ 1812, bản quốc ca Hoa Kỳ mới ra đời. Bản quốc ca
này do một sĩ quan Hải Quân Mỹ sáng tác và sau đó được Quốc Hội Mỹ chấp
thuận. Về lá cờ Mỹ hiện nay, sách sử ghi nhân rằng:
“Để kiến lập lá cờ chính thức cho tân quốc gia,
ngày 14/6/1777, Hội Nghị Lục Địa (Quốc Hội lúc bấy giờ) ban hành đạo
luật thứ nhất về quốc kỳ: “Quyết định, rằng cờ Hoa Kỳ gồm 13 sọc mầu
trắng và mầu đỏ xen nhau, rằng một tập hợp 13 ngôi sao mầu trắng trên
nền xanh da trời, tượng trưng cho một Liên Bang mới của 13 tiểu bang.”
Giữa những năm 1777 và 1960, Quốc Hội ban hành
nhiều đạo luật thay đồi hình dáng, kiểu và cách sắp xếp để có thể thêm
các ngôi sao và sọc cho phù hợp với mỗi khi có một tiểu bang mới được
thâu nhập vào liên bang.
Đạo luật ban hành vào ngày13/1/1794 quy định sau
tháng 5/1795, cờ Hoa Kỳ sẽ có 15 ngôi sao và 15 sọc.
Đạo luật ban hành ngày 4/4/1818 quy định rằng cờ
Hoa Kỳ sẽ có 13 sọc và mỗi khi có thêm một tiểu bang mới, thì quốc kỳ sẽ
có thêm một ngôi sao nữa và ngôi sao mới này sẽ được thêm vào quốc kỳ
vào ngày lễ Độc Lập 4/7 kế tiếp của ngày tiểu bang đó được thâu nhận vào
Liên Bang. Đạo luật này được Tổng Thống Monroe ký chuẩn nhận.
Ngảy 24/6/1912, Tổng Thống Taft ban hành quyết
định quy định việc thiết kế lá cờ theo đó các ngôi sao được sắp xếp
thành 6 hàng ngang (bề nằm), mỗi hàng có 8 ngôi, một cạnh nhọn của các
ngôi sao chỉ thẳng lên trên.
Ngày 3/1/1959, Tổng Thống Eisenhower ban hành
quyết định quy định việc sắp xếp các ngôi sao thành 7 hàng ngang xen kẽ
với các ngôi sao trong 7 hàng thẳng đứng.
Ngày 21/8/1959, Tổng Thống Eisenhower lại ban hành quyết định quy
định việc sắp xếp các ngôi sao thành 9 hàng ngang và 11 hàng thẳng đứng.
Ngày nay, cờ Hoa Kỳ gồm có 13 sọc, 6 sọc trắng xen kẽ giữa 7 sọc
đỏ. Các sọc đại diện cho 13 tiểu bang nguyên thủy, các ngôi sao đại
diện cho 50 tiểu bang. Các mầu của lá cờ tượng trung cho các đức tính
tốt: Mầu đỏ tượng trưng cho khả năng chịu đựng và dũng cảm, mầu trắng
tượng trưng cho sự tinh khiết, trong trắng, thật thà, ngay thẳng, và mầu
xanh da trời tượng trưng cho sự thận trọng, kiên trì, bền chí và công
bình hay quang minh chính đại.”
Nguyên văn: “On June 14, 1777, in order
to establish an official flag for the new nation, the Continental
Congress passed the first Flag Act: "Resolved, That the flag of the
United States be made of thirteen stripes, alternate red and white; that
the union be thirteen stars, white in a blue field, representing a new
Constellation."
Between 1777 and 1960, Congress passed several acts that changed the
shape, design and arrangement of the flag and allowed for additional
stars and stripes to be added to reflect the admission of each new
state.
Act of January 13, 1794 - provided for 15
stripes and 15 stars after May 1795.
Act of April 4, 1818 - provided for 13 stripes
and one star for each state, to be added to the flag on the 4th of July
following the admission of each new state, signed by President Monroe.
Executive Order of President Taft dated June 24,
1912 - established proportions of the flag and provided for arrangement
of the stars in six horizontal rows of eight each, a single point of
each star to be upward.
Executive Order of President Eisenhower dated
January 3, 1959 - provided for the arrangement of the stars in seven
rows of seven stars each, staggered horizontally and vertically.
Executive Order of President Eisenhower dated
August 21, 1959 - provided for the arrangement of the stars in nine rows
of stars staggered horizontally and eleven rows of stars staggered
vertically.
Today the flag consists of thirteen horizontal stripes, seven red
alternating with 6 white. The stripes represent the original 13
colonies, the stars represent the 50 states of the Union. The colors of
the flag are symbolic as well: Red symbolizes Hardiness and Valor, White
symbolizes Purity and Innocence and Blue represents Vigilance,
Perseverance and Justice.”[27]
Về bản quốc ca Hoa Kỳ, Wikipedia, the free encyclopedia viết:
“Bài hát the Star Spangled Banner là quốc ca của Hoa Kỳ, với bài
thơ tình cảm do Francis Scott Key sáng tác vào năm 1814. Tác giả vốn là
một luật sư, lúc đó ở vào tuổi 35 và là một thi sĩ tài tử (không chuyên
nghiệp). Ông viết bài ca này như một bài thơ vào sau khi ông nhìn thấy
cảnh Đồn McHenry ở Baltimore, Maryland bị các chiến tàu Anh từ Vịnh
Chesapeake trong cuộc Chiến 1812 bắn phá dữ dội. Bài thơ này có tựa đề
là “Bảo Vệ Đồn McHenry” và được hát theo giọng của bài dân ca uống rượu
có tên là "The Anacreontic Song" của người Anh, dòng thơ đầu tiên “Cho
Anacreon ở Thiên Đường” được nhiều người biết và trở thành bài ca yêu
nước nổi tiếng của người Hoa Kỳ. Với âm giai một và một rưỡirất khó
hát. Bài ca này được chính thức công nhận là Hải Quân Hành Khúc của Hải
Quân Hoa Kỳ vào năm 1889, năm 1916 được Tổng Thống (Woodrow
Wilson)[đề nghị Quốc Hội chấp nhận] và vào ngày 3/3/1931 được Quốc Hội
quyết định chọn làm quốc ca. Mặc dầu bài ca này có 4 đoạn, những chỉ có
đoạn thứ nhất là thường được hát với đoạn thứ 4 ("O thus be it ever when
free men shall stand ...") được hát thêm vào những trường hợp trang
trọng.”. Nguyên văn: "The Star-Spangled Banner" is the
national anthem of the United States, with lyrics written in 1814 by
Francis Scott Key. Key, a 35-year-old lawyer and amateur poet, wrote
them as a poem after seeing the bombardment of Fort McHenry in
Baltimore, Maryland, by Britishships in Chesapeake Bay during the War of
1812. The poem, titled "Defense of Fort McHenry," was set to the tune of
the popular British drinking song "The Anacreontic Song", more commonly
known by its first line, "To Anacreon in Heaven", and became a
well-known American patrotic song. With a range of one and a half
octaves, it is known for being difficult to sing. It was recognized for
official use by the Navy in 1889 and the President in 1916, and was made
the national anthem by a Congressional resolution on 3 March 1931 (46
Stat. 1508, codified at 36 USC §301). Although the song has four
stanzas, only the first is commonly sung today, with the fourth ("O thus
be it ever when free men shall stand ...") added on more formal
occasions.”[28]
Trường hợp quốc kỳ và quốc ca Việt Nam hiện nay.-
Tương tự như
quốc kỳ và quốc ca của nước Pháp và nước Mỹ, quốc kỳ Việt Nam hiện nay
cũng ra đời trước, rồi sau đó bản quốc ca mới xuất hiện và mới được quốc
hội chấp thuận. Nói về lịch sử quốc kỳ và quốc ca Việt Nam hiện nay, Báo
Nhân Dân Việt Nam số ra ngày 27/6/06 trình bày khá đầy đủ với nhiều chi
tiết. Để tránh cho mục này khỏi quá dài, chúng tôi chỉ ghi lại một vài
đoạn để độc giả nhìn thấy rõ điều quan trọng ở đây là quốc kỳ có trước
quốc ca. Dưới đây là mấy đoạn quan trọng nói về quốc kỳ và quốc ca Việt
Nam hiện nay:
“Lá cờ đỏ sao vàng xuất hiện lần đầu tiên trong cuộc khởi nghĩa
Nam Kỳ chống thực dân Pháp (23/11/1940). Tác giả sáng tạo ra lá cờ nền
đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh này là đồng chí Nguyễn Hữu Tiến
(sinh ngày 5/3/1901 tại Hà Nam, hy sinh ngày 28/8/1941). Tâm huyết của
tác giả khi sáng tạo ra lá cờ tổ quốc được khắc họa rõ nét trong bài thơ
của ông:
Hỡi những ai máu đỏ da vàng
Hãy chiến đấu dưới cờ thiêng
Tổ quốc
Nền cờ thắm máu đào vì nước
Sao vàng tươi, da của giống
nòi
Đứng lên mau hồn nước gọi ta
rồi
Hỡi sỹ nông công thương binh
Đoàn kết lại như sao vàng
năm cánh.
Tháng 5/1941 tại Khui Nậm, Cao Bằng, Lãnh tụ Hồ Chí Minh chủ trì
hội nghị Trung ương VIII quyết định thành lập tổ chức Việt Nam Độc Lập
Đồng Minh - đoạn mở đầu chương trình Việt Minh ghi rõ: "Sau khi đánh
đuổi đế quốc Pháp, Nhật, sẽ lập nên Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam
dân chủ cộng hòa, lấy cờ đỏ sao vàng 5 cánh làm Quốc kỳ". Đây là văn bản
đầu tiên, chính thức quy định Quốc kỳ của nước Việt Nam là cờ đỏ sao
vàng.
Ngày 16/8/1945, Đại Hội Quốc Dân họp ở Tân Trào, Tuyên Quang đã
quyết định Quốc kỳ Việt Nam là nền đỏ, ở giữa có một sao vàng năm cánh.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Quốc Hội khóa đầu tiên
nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa năm 1946 đã ghi vào Hiến pháp: "Quốc kỳ
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần ba
chiều dài, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh".
Bài hát "Tiến quân ca" được nhạc sỹ Văn Cao
(1923-1995) sáng tác vào cuối năm 1944. Ngay sau khi ra đời, bài hát đã
được các chiến sỹ cách mạng tiếp nhận và trở thành bài hát chính thức
của Mặt trận Việt Minh. Quốc Hội khóa đầu cuả nước Việt Nam Dân Chủ Cộng
Hòa đã quyết định lấy bài "Tiến Quân Ca" làm quốc ca Việt Nam.”[29]
(xem các bài tiếp trong Chương ba:) 1
2 3
4 5
CHÚ THÍCH
[22]Nghiêm
Xuân Hồng, Cách Mạng và Hàng Động (Sàigòn: Quan Điểm, 1964), tr.
34.
[23]
Nguồn:
http://www.languedoc-france.info/06141201_tricolore.htm
[24]
Nghiêm Xuân Hồng, Sđd., tr. 49.
[25]
Nguồn: Wikipedia, the free encyclopedia.
[26]
Nguồn: Wikipedia, the free encyclopedia.
[27]Nguồn:www.usa-flag-site.org/history.shtm.
[28]
Nguồn: Wikipedia, the free encyclopedia
[29]
Theo Nhân Dân hàng tháng, số
4/8 – 1997) - Trích NDVN, ngày 27/6/06.
Gửi bài này cho bạn bè